ПАЛІТЫЧНАЯ КУЛЬТУРА ШЛЯХТЫ ПОЛАЦКАГА ВАЯВОДСТВА Ў КАНЦЫ XVI – ПАЧАТКУ XVII СТАГОДДЗЯ Ў СВЯТЛЕ СОЙМІКАВЫХ ІНСТРУКЦЫЙ
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Анатацыя
Разглядаюцца асаблівасці функцыянавання палітычнай культуры шляхты Полацкага ваяводства ў канцы XVI – пачатку XVIІ стагоддзя. У даследаванні дадзенага феномену на аснове соймікавых інструкцый вылучаны тры аспекты: адносіны шляхты да існуючай палітычнай сістэмы і яе важнейшых інстытутаў; сацыяльна-палітычныя каштоўнасці і нормы паводзін шляхты; рэакцыя шляхты на рашэнні інстытутаў палітычнай сістэмы, а таксама патрабаванні і пажаданні ў адрас апошніх. Устаноўлена, што шляхецкая культура Полаччыны характарызуецца высокай ступенню палітычнай актыўнасці. Шляхта добра разумела сутнасць палітычнай сістэмы і была ўпэўненая ў сваіх магчымасцях уплыву на палітычныя рашэнні. У яе палітычнай свядомасці замацаваліся такія каштоўнасці, як “вольнасць”, “роўнасць”, “братэрства”, “згода”, шанаванне традыцыі. Разам з тым у палітычнай культуры полацкай шляхты захоўваліся асобныя элементы рэгіянальнай свядомасці.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Гэты твор даступны па ліцэнзіі Creative Commons «Attribution» («Атрыбуцыя») 4.0 Сусветная.
Бібліяграфічныя спасылкі
Opaliński, E. Kultura polityczna szlachty polskiej w latach 1587 – 1652 / E. Opaliński. – Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 1995. – 347 s.
Лойка, П.А. Шляхта беларускіх зямель у грамадска-палітычным жыцці Рэчы Паспалітай другой паловы XVІ – першай трэці XVІІ ст. / П.А. Лойка. – Мінск: БДУ, 2002. – 99 с.
Dyaryusze sejmowe r. 1597; wyd. E. Barwiński. – Kraków: Nakład Akademii Umiejetności, 1907. – XXVIII, 545 s.
Biblioteka książąt Czartoryskich (BCzart.) w Krakowie. – Sygn. 2234.
Archiwum Główny Akt Dawnych (AGAD) w Warszawie. – Archiwum Radziwiłłów (AR). – Dział II. – Nr 450.
Archiwum Główny Akt Dawnych (AGAD) w Warszawie. – Archiwum Radziwiłłów (AR). – Dział II. – Nr 510.
Biblioteka Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności (BPAU-PAN) w Krakowie. – Sygn. 360.
Галубовіч, В. Інструкцыя полацкай шляхты на сойм 1608 г. / В. Галубовіч, А. Радаман // Полацкія гістарычныя запіскі. – Т. ІІІ. – 2006. – С. 70 – 72.
Biblioteka Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności (BPAU-PAN) w Krakowie. – Sygn. 365.
Галубовіч, В. Канфесійная праблематыка на сойміках Полацкага ваяводства ў канцы XVI – сярэдзіне XVII ст. / В. Галубовіч // Хрысціянства ў гістарычным лёсе беларускага народа: зб. навук. арт.: у 2-х ч. Ч. 1; рэдкал.: С.В. Марозава [і інш.]. – Гродна: ГрДУ, 2009. – С. 179 – 185.
Жукович, П. Сеймовая борьба православного западнорусского дворянства с церковной унией (до 1609 года) / П. Жукович. – СПб.: Тип. Главнаго Управления Уделов, 1901. – XXI, 594 с.
Jarmiński, L. Bez użycia siły: działalność polityczna protestantów w Rzeczypospolitej u schyłku XVI wieku / L. Jarmiński. – Warszawa: Semper, 1992. – 269 s.
Kempa T. Wobec kontrreformacji. Protestanci i prawosławni w obronie swobód wyznaniowych w Rzeczypospolitej w końcu XVI i w pierwszej połowie XVII wieku / T. Kempa. – Toruń: Adam Marszałek, 2007. – 624 s.
Opaliński, E. Sejmiki szlacheckie wobec kwestii tolerancji religijnej w latach 1587 – 1648 / E. Opaliński // Odrodzenie i Reformacja w Polsce. – T. 34. – 1989. – S. 21 – 40.
Wiśner, H. Rozróżnieni w wierze. Szkice z dziejów Rzeczypospolitej schyłku XVI i połowy XVII wieku / H. Wiśner. – Warszawa: Książka i wiedza, 1982. – 216 s.
Wiśner, H. Sejmiki litewskie i kwestia wyznaniowa 1611 – 1648 / H. Wiśner // Odrodzenie i Reformacja w Polsce. – T. 23. – 1978. – S. 123 – 150.
Maciszewski, J. Wojna domowa w Polsce (1606 – 1609): studium z dziejów walki przeciw kontrreformacji. Cz. 1: Od Stężycy do Janowca / J Maciszewski. – Wrocław: Zakł Nar. im. Ossolińskich, 1960. – VI, 368 s.
Maciszewski, J. Jeziorna 1607 (wokół uniwersału detronizacyjnego rekonesans badawczy) / J. Maciszewski // Świat pogranicza/ [red. nauk. M. Nagielski, A. Rachuba, S. Górzyński]. – Warszawa: ”DiG”, 2003. – S. 210 – 221.
Wiśner, H. Litwa wobec rokoszu (1606 – 1607) / H. Wiśner // Kwartalnik Historyczny. – T. – 1972. – Z. 2. – S. 278 – 299.
Галубовіч, В.У. Каталіцкая царква ў Полацкім ваяводстве ў канцы XVI – першай палове XVII стст. / В.У. Галубовіч // Вестн. Полоц. гос. ун-та. Серия А. Гуманитарные науки. – 2011. – № 1. – С. 13 – 17.
Галубовіч, В.У. Праваслаўная шляхта ў кантэксце канфесійнага жыцця Полацкага ваяводства ў другой палове XVI – сярэдзіне XVII стст. / В.У. Галубовіч // Міжканфесійныя адносіны ў Полацкім ваяводстве (другая палова XVI – першая палова XVII ст.): отчет о НИР (заключ.) / Полоц. гос. ун-т; рук. темы И.А. Бортник. – 2011. – С. 25 – 31 – № Г09ПЛ-003.
Галубовіч, В. Шляхта польскага паходжання ў Полацкім ваяводстве ў канцы XVI – XVII cт. / В. Галубовіч // Матэрыялы гісторыка-краязнаўчай канферэнцыі: да 80-годдзя Полацкага краязнаўчага музея. – Полацк: НПГКМЗ, 2008. – С. 47 – 55.
Rokosz Zebrzydowskiego. Materyały historyczne poprzedzone przedmową i rozprawą pod tytułem Konfederacya i rokosz w dawnem prawie państwowem polskim; wyd. A. Rembowski. – Warszawa: Druk. E. Lubowskiego i S-ki Mazowiecka, 1893. – XXX, [315], 535 s.
Archiwum Główny Akt Dawnych (AGAD) w Warszawie. – Archiwum Radziwiłłów (AR). – Dział II. – Nr 507.
Ekes, J. O państwo zgody: Z dziejów ideologii politycznej w Polsce w latach 1587 – 1605. Praca doktorska / J. Ekes. – Warszawa, 1974. – 332 s.
Byliński, J. Sejm z roku 1611 / J. Byliński. – Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1970. – 248 s.
Полоцкие грамоты ХІІІ – начала XVІ в.: в 5 т.; изд. А.Л. Хорошкевич. – М.: Изд-во АН СССР, 1977 – 1983. – Вып. 3; 1980. – 215 с.
Лаппо, И.И. Великое Княжество Литовское за время от заключения Люблинской унии да смерти Стефана Батория (1569 – 1586). Опыт исследования политического и общественного строя / И.И. Лаппо. – Т. 1. – СПб.: Тип. И.Н. Скороходова, 1901. – XVI, 780 c.
Варонін, В. Палітычны лад Полацкага ваяводства ў першай палове XVІ ст. / В. Варонін // Беларускі гістарычны агляд. – Т. 5. – Сш. 1 (8). – 1998. – С. 27 – 66.
Спірыдонаў, М. Полаччына ў сярэдзіне XVI ст. / М. Спірыдонаў // Полацкія гістарычныя запіскі. – Т. І. – 2004. – С. 5 – 19.
Якубаў, В.У. Сапегі ў барацьбе Жыгімонта Вазы за шведскую карону 1594 – 1611 г. / В.У. Якубаў // Леў Сапега (1557 – 1633) і яго час: матэрыялы міжнар. навук.-тэарэт. канф., Гродна 4 – 5 красавіка 2007 г.; рэдкал.: С.В. Марозава, В.У. Галубовіч, А.І. Груша. – Гродна, 2007. – С. 143 – 149.
Volumina legum: w 9 t. / przedruk zbioru praw staraniem xx. pijarow w Warszawe, od r. 1732 do r. 1782, wydanego. – SPb.: Druk. J. Ohryzki, 1859 – 1860. – T. 2: Аb anno 1550 ad annum 1609. – 1859. – 483 s.
Галубовіч, В.У. Інструкцыя полацкай шляхты на элекцыйны сойм 1633 г. / В.У. Галубовіч // Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі: матэрыялы V міжнар. навук. канф. (24 – 25 кастр. 2007 г.). – Полацк: НПГКМЗ, 2009. – С. 51 – 58.
Рэкамендаваныя артыкулы аўтара (аўтараў)
- І. А. БОРТНІК, ПРАБЛЕМА СУАДНОСІН ДЗЯРЖАВЫ І ЦАРКВЫ Ў ТВОРАХ МАЦЕЯ БЕМБУСА, Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя Е. Педагагічныя навукі: № 7 (2017)
- І. А. БОРТНІК, А. А. ЕМЯЛЬЯНАЎ, КАНЦЭПЦЫЯ ДЗЯРЖАЎНА-ПАЛІТЫЧНАГА ЎЛАДКАВАННЯ Ў ТВОРАХ АНДРЭЯ ВОЛАНА, Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя Е. Педагагічныя навукі: № 15 (2015)
- І. А. БОРТНІК, А. А. ЕМЯЛЬЯНАЎ, РЭКАМЕНДАЦЫІ ПА ЎДАСКАНАЛЕННІ ПАЛІТЫКА-ПРАВАВОЙ СІСТЭМЫ Ў ТВОРАХ АНДРЭЯ ВОЛАНА, Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя Е. Педагагічныя навукі: № 15 (2015)