МІФАСЕМАНТЫКА АЗЁРАЎ І АСТРАВОЎ У ТРАДЫЦЫЙНАЙ КАРЦІНЕ СВЕТУ БЕЛАРУСАЎ

##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##

Праглядаў анатацыі: 0
Загрузак PDF: 0
pdf (bel)
Апублікаваны: Ліп 28, 2011
Выпуск
№ 9 (2011)
Раздзел
Гістарычныя навукі

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт

Анатацыя

Артыкул прысвечаны сімвалічнаму статусу азёраў і астравоў у традыцыйнай карціне свету беларусаў. На падставе аналізу шырокага корпуса фальклорных і этнаграфічных матэрыялаў прыходзім да высновы, што ў структуры традыцыйнага культурнага ландшафту азёры ўвасабляюць камунікатыўны канал з тагасветам у яго хтанічнай рэпрэзентацыі. Азёрныя астравы сімвалізуюць міфалагічны цэнтр свету і суадносяцца з вобразам ідэальнай краіны (Выраю). У рамках лакальнай супольнасці азёры, як і іншыя элементы ландшафту, выконваюць інфармацыйную функцыю, якая выяўляецца ў тым, што паданні, суаднесеныя з вадаёмамі, адлюстроўваюць і гісторыю ўласна калектыву ў яе фальклорна-міфалагічным вымярэнні. З другога боку, вялікая колькасць “святых” азёраў з’яўляецца спецыфічнай рысай сакральнай геаграфіі Беларусі і адлюстроўвае архаічныя ўяўленні пра гетэрагеннасць прасторы.

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

Як цытаваць
ЛОБАЧ, У. А. (2011). МІФАСЕМАНТЫКА АЗЁРАЎ І АСТРАВОЎ У ТРАДЫЦЫЙНАЙ КАРЦІНЕ СВЕТУ БЕЛАРУСАЎ. Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя А. Гуманітарныя навукі, (9), 2-11. Retrieved from https://journals.psu.by/humanities/article/view/10313
Ліцэнзія Creative Commons

Гэты твор даступны па ліцэнзіі Creative Commons «Attribution» («Атрыбуцыя») 4.0 Сусветная.

Біяграфія аўтара

, Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт

канд. гіст. навук, дац.

Бібліяграфічныя спасылкі

Блакітная кніга Беларусі: Энцыклапедыя / БелЭн; рэдкал.: Н.А. Дзісько [і інш.]. – Мінск: БелЭн, 1994. – 415 с.

Геаграфія Беларусі: энцыкл. давед. / Беларус. энцыкл.; рэдкал.: Л.В. Казлоўская [і інш.]. – Мінск: БелЭн, 1992. – 383 с.

Валодзіна, Т.В. Цела чалавека: слова, міф, рытуал / Т.В. Валодзіна. – Мінск: Тэхналогія, 2009. – 424 с.

Зайкоўскі, Э.М. Свяцілішчы / Э.М. Зайкоўскі, Л.У. Дучыц, Э.А. Ляўкоў // Археалогія і нумізматыка Беларусі: Энцыкл. – Мінск: БелЭн, 1993. – 560 с.

Vaitkevičius, Vykintas Alkai: baltų šventviečių studija / Vykintas Vaitkevičius. – Vilnius: Diemedžio leidykla, 2003. – 319 p.

Губина, В.В. Предания старины глубокой (легенды о белорусских храмах) / В.В. Губина // Исторический поиск Беларуси: альманах / сост. А.Ю. Бендин; редкол. Б.М. Лепешко [и др.]. – Минск: Экономпресс, 2006. – С. 175 – 181.

Штыхаў, Г.В. Крывічы: Па матэрыялах раскопак курганоў у Паўночнай Беларусі / Г.В. Штыхаў. – Мінск: Навука і тэхніка, 1992. – 191 с.

Панченко, А.А. Исследования в области народного православия. Деревенские святыни Северо-Западной России / А.А. Панченко. – СПб.: Алитейя, 1998. – 298 с.

Зайковский, Э. Предания о языческих культовых памятниках Беларуси и археология / Э. Зайковский // Kulturas krustpunkti. Latvijas kulturas akademijas zinatnisko rakstu krajums. 3 laidiens. Riga, 2006. – S. 163 – 181.

Салавей, Л. Храм, што праваліўся / Л. Салавей // Беларуская міфалогія: энцыкл. слоўн. / С. Санько [і інш.]; склад. І. Клімковіч. – 2-е выд., дап. – Мінск: Беларусь, 2006. – С. 535 – 536.

Дучыц, Л.У. Археалагічныя помнікі ў назвах, вераваннях і паданнях беларусаў / Л.У. Дучыц. – Мінск: Навука і тэхніка, 1993. – 59 с.

Грынблат, М.Я. Легенды і паданні / склад. М.Я. Грынблат і А.І. Гурскі; рэд. тома А.С. Фядосік. – 2-е выд., дап. і дапрац. – Мінск: Беларус. навука, 2005. – 552 с.

Куза, А.В. Языческое святилище в земле радимичей / А.В. Куза, Г.Ф. Соловьёв // Советская археология. – 1972. – № 1. – С. 146 – 153.

Белова, О.В. Круг / О.В. Белова // Славянские древности. Этнолингвистический словарь: в 5-ти т.; под ред. Н.И. Толстого. Т. 3. – М.: Междунар. отношения, 2004. – С. 11 – 12.

Русанова, И.П. Языческие святилища древних славян / И.П. Русанова, Б.А. Тимощук. – М.: «АРХЭ», 1993. – 144 с.

Романов, Е.Р. Белорусский сборник / Е.Р. Романов. – Витебск: Тип.-лит. Г.А. Малкина, 1891. – Вып. IV. – 219 с.

Минько, Л.И. Суеверия и приметы / Л.И. Минько. – Минск: Навука і тэхніка, 1975. – 191 с.

Виноградова, Л.Н. Вода / Л.Н. Виноградова // Славянские древности: этнолингвистический словарь в 5-ти т.; под ред. Н.И. Толстого. – Т. 1: А – Г. – М.: Междунар. отношения, 1995. – С. 386 – 390.

Барташэвіч, Г.А. Замовы / Г.А. Барташэвіч; уклад., сістэм. тэкстаў, уступ. арт. і камент. Г.А. Барташэвіч; рэдкал.: А.С. Фядосік (гал. рэд.) [ і інш.]. – Мінск: Навука і тэхніка, 1992. – 597 с.

Салавей, Л.М. Балады: у 2-х кн. Кн. 1 / уклад., сістэмат., уступ. арт. і камент. Л.М. Салавей. – Мінск: Навука і тэхніка, 1977. – 784 с.

Барташэвіч, Г.А. Валачобныя песні / Г.А. Барташэвіч; склад. Г.А. Барташэвіч, Л.М. Салавей; склад. муз. часткі В.І. Ялатаў; рэд. К.П. Кабашнікаў. – Мінск: Навука і тэхніка, 1980. – 560 с.

Ліс, А.С. Жніўныя песні / А.С. Ліс; клад., сістэмат., і камент. А.С. Ліса; уступ. арт., уклад. і сістэматызацыя напеваў В.І. Ялатава; рэд. А.С. Фядосік. – Мінск: Навука і тэхніка, 1974. – 813 с.

Ліс, А.С. Паэзія беларускага земляробчага календара / А.С. Ліс; уклад., сістэм. тэкстаў, уступ. арт. і камент. А.С. Ліса; рэдкал.: А.С. Фядосік (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск: Навука і тэхніка, 1992. – 613 с.

Дучыц, Л. Востраў / Л. Дучыц, І. Клімковіч, У. Лобач // Міфалогія беларусаў: Энцыкл. слоўн. / склад. І. Клімковіч, В. Аўтушка; навук. рэд. Т. Валодзіна, С. Санько. – Мінск: Беларусь, 2011. – С. 90 – 91.

Денисова, И.М. Образы острова и камня в русской фольклорной традиции: поиски семантических истоков / И.М. Денисова // Этнографическое обозрение. – 2009. – № 5. – С. 76 – 90.

Мялешка, М. Камень у вераваннях і паданнях беларусаў / М. Мялешка // Зап. аддзялення гуманіт. навук. – Мінск, 1928. – Т. 1, кн. 4: Працы катэдры этнаграфіі. – С. 155 – 182.

Зайкоўскі, Э.М. Рупліўцы Браслаўскай старасветчыны / Э.М. Зайкоўскі // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Браслаўскага раёна. – Мінск: “Паліграфафармленне”, 1998. – С. 25 – 28.

Памяць: Гіст.- дакум. хроніка Браслаўскага раёна. – Мінск: “Паліграфафармленне”, 1998. – 617 с.

Вайткявичюс, В. Некоторые замечания по поводу священных мест Восточной Литвы / В. Вайткявичюс // Культурны ландшафт Вілейшчыны: матэрыялы вілейскай навук.-практ. канф. (Вілейка, 26 – 27 ліп. 2003 г.); рэдкал. Л.У. Дучыц [і інш.]. – Мінск: Мінсктыппраект, 2004. – С. 8 – 14.

Słownik stereotypów i symboli ludowych. T.I. Kosmos: Zemia. Woda. Podziemie / red. J. Bartmiński. – Lublin: Wyd-wo UMCS, 1999. – 481 s.

Глацёнак, В.Д. Асвейскае возера / В.Д. Глацёнак // Наш край. – 1927. – № 8 – 9. – С. 58 – 60.

Ирмшер, Й. Словарь античности / сост. Й. Ирмшер; пер. с нем. – М.: Прогресс, 1989. – 704 с.

Баршчэўскі, Ян. Выбраныя творы / Ян Баршчэўскі; уклад., прадм. і камент. М. Хаўстовіча. – Мінск: Беларускі кнігазбор, 1998. – 480 с.

Сержпутоўскі, А.К. Прымхі і забабоны беларусаў-палешукоў / А.К. Сержпутоўскі; прадм. У.К. Касько. – Мінск: Універсітэцкае, 1998. – 301 с.

Шейн, П.В. Материалы для изучения быта и языка русского населения Северо-Западного края / П.В. Шейн. – СПб.: Тип. имп. Акад. наук, 1902. – Т. ІІІ. – 596 с.

Лобач, У. Купанне / У. Лобач // Беларуская міфалогія: энцыкл. слоўнік / С. Санько [і інш.]; склад. І. Клімковіч. – 2-е выд., дап. – Мінск: Беларусь, 2006. – С. 268 – 269.

Moszynski, K. Polesie Wschodnie. Materiały etnograficzne z wschodniej części b. powiatu mozyrskiego oraz z pow. rzeczyckiego / K. Moszynski. – Warszawa: Wyd-wo Kasy im. Mianowskoego, 1928. – 328 s.

Власова, М. Новая АБЕВЕГА русских суеверий / М. Власова. – СПб.: Северо-Запад, 1995. – 383 с.

Васілевіч, У. Жыцця адвечны лад: Беларускія народныя прыкметы і павер’і / У. Васілевіч; укл., прадм. і пер. У. Васілевіча. – Мінск: Маст. літ., 1998. – Кн. 2. – 607 с.

Барташэвіч, Г.А. Веснавыя песні / Г.А. Барташэвіч; склад. Г.А. Барташэвіч, Л.М. Салавей; склад. муз. часткі В.І. Ялатаў; рэд. К.П. Кабашнікаў. – Мінск: Навука і тэхніка, 1979. – 608 с.

Рэкамендаваныя артыкулы аўтара (аўтараў)