САКРАЛІЗАЦЫЯ КНЯЖАЦКАЙ УЛАДЫ ВА ЎСХОДНЕСЛАВЯНСКІМ ГРАМАДСТВЕ
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Анатацыя
У артыкуле на падставе пісьмовых крыніц і былін, рэканструіруюцца ўяўленні аб княжацкай уладзе ў інтэлектуальным (кніжным) асяроддзі і ўяўленні простага насельніцтва старажытнарускіх зямель. У даследаванні прадстаўлены дзве традыцыі ўспрыняцця ўлады князя: дадзяржаўная традыцыя родавай эпохі і візантыйская спадчына, якая дамінавала ў ідэалагічнай сферы. Улада князя ў старажытных уяўленнях будавалася на асабістай сувязі паміж багамі і абшчынай. Князь выконваў ролю пасрэдніка (медыятара) у дачыненнях паміж чалавечым калектывам і мірам багоў. Адным з галоўных палажэнняў успрыняцця сакральнасці вярхоўнай улады была сакралізацыя княжацкага роду. Візантыйская традыцыя, асноўным правадніком якой з’яўляліся прадстаўнікі духавенства, бачыла князя як намесніка Бога і правадніка яго ўлады. Візантыйскія ідэі знайшлі сваё ўвасабленне ў перанясенні сталіцы хрысціянскага Свету згодна з ідэяй храма Святой Сафіі, што знайшло всаё адлюстраванне на землях Усходняй Еўропы.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Гэты твор даступны па ліцэнзіі Creative Commons «Attribution» («Атрыбуцыя») 4.0 Сусветная.
Бібліяграфічныя спасылкі
Архітэктура Беларусі: нарысы эвалюцыі ва ўсходнеславянскім і еўрапейскім кантэксце: у 4-х т. / А.І. Лакотка [і інш.]; навук. рэд. А.І. Лакотка. – Мінск: Беларус. навука, 2009. – Т. 1: Архітэктура ІХ – ХІІІ стст. – 543 с.
Беларуская міфалогія: энцыклапед. слоўн. / С. Санько; склад. І. Клімковіч. – 2-е выд., дап. – Мінск: Беларусь, 2006. – 599 с.
Боханов, А.Н. Русская идея. От Владимира Святого до наших дней / А.Н. Боханов. – М.: Вече, 2005. – 400 с.
Былина про Волха Всеславьевича [Электронный ресурс].
Голубиная книга [Электронный ресурс].
Гудзий, Н.К. Хрестоматия по древней русской литературе / Н.К. Гудзий; науч. ред. Н.И. Прокофьев. – 8-е изд. – М.: “Просвещение”, 1973. – 528 с.
Данилевский, И.Н. Древняя Русь глазами современников и потомков (ІХ – ХІІ вв.) / И.Н. Данилевский. – М.: Аспект пресс, 1998. – 214 с.
Данилевский, И.Н. Загадки “Русьской земли” / И.Н. Данилевский [Электронный ресурс].
Долгов, В.В. Быт и нравы Древней Руси / В.В. Долгов. – М.: Яуза, Эксмо, 2007. – 512 с.
Изборник 1076 года / под ред. С.И. Коткова. – М.: Язык рус. культуры, 1968. – 48 с.
Илья Муромец и Соловей Разбойник [Электронный ресурс].
Дворниченко, А.Ю. История древней и средневековой Руси / А.Ю. Дворниченко, М.В. Кривошеев, Ю.В. Кривошеев. – Гатчина: СЦДБ, 2005. – 384 с.
Комарович, В.Л. Культ рода и земли в княжеской среде XI – XIII вв. / В.Л. Комарович // Труды Отдела древнерус. лит. – М., Л.: Изд-во АН СССР, 1960. – Т. XVI. – С. 84 – 104.
Кардини, Ф. Истоки средневекового рыцарства / Ф. Кардини. – М.: Прогресс, 1987. – 360 с.
Коптев. Наложницы и дружина киевского князя Владимира Святославича [Электронный ресурс].
Лаврентьевская летопись / под ред. Е.Ф. Карского. – [Респ. изд. 1926 – 1928 гг.]. – М.: Язык рус. культуры: Кошелев, 1997. – М, VIII, 733 с.
Лихачёв, Д.С. Комментарии ПВЛ / Д.С. Лихачёв. – М., Л.: Изд-во АН СССР, 1950. – Т. 2. – 135 с.
Лобач, У. Паганства і хрысціянства: беларускі выпадак / У. Лобач // Крывія. – 1994. – № 1. – С.138 – 159.
Лобач, У. Да пытання аб сакральнай тапаграфіі старажытнага Полацка [Электронный ресурс].
Марзалюк, І.А. Гістарычная самаідэнтычнасць насельніцтва Беларусі ў XI – XVII стст. / І.А. Марзалюк [Электронный ресурс].
Новгородская первая летопись старшего и младшего изводов / под ред. А.Н. Насонова. – М., Л.: Изд-во АН СССР, 1950. – 268 с.
Одесский, М.П. Поэтика власти на Руси / М.П. Одесский [Электронный ресурс].
Плотникова, О.А. Генезис и лигитимизация института княжеской власти в древнерусском обществе VI – XII вв. / О.А. Плотникова [Электронный ресурс].
Прозоров, Л.Р. Священные правители языческой Руси в былинах и зарубежных источниках / Л.Р. Прозоров [Электронный ресурс].
Рыбаков, Б.А. Язычество Древней Руси / Б.А. Рыбаков. – М.: Наука, 1987. – 437 с.
Рычка, В. Крест Чародея Три Софии Всеслава Полоцкого: взгляд из Киева / В. Рычка // Родина. – 2007. – № 10. – С. 68 – 72.
Сергеевич, В.И. Лекции и исследования по истории русского права / В.И. Сергеевич. – 2-е изд., доп. – С.-Пб.: Тип. М.М. Стасюкевича, 1899. – VI, 480 с.
Слово о полку Игореве / вступ. ст., ред. текста, досл., и объяснит. пер. с древнерус., примеч. Д.С. Лихачёва. – 8-е изд. – М.: Дет. Лит., 1979. – 221 с.
Соловьёв, К.А. Эволюция форм легитимации государственной власти в древней и средневековой Руси. IX – первая половина XIV вв. / К.А. Соловьёв [Электронный ресурс].
Сыны і пасынкі Беларусі / С.В. Барыс [і інш.]; уклад. С.В. Барыс. – Мінск: Полымя, 1996. – 416 с.
Толочко, П.П. Очерки социально-политической истории / П.П. Толочко. – Киев: Наукова думка, 1987. – 246 с.
Фроянов, И.Я. Начала русской истории / И.Я. Фроянов. – М.: Издат. дом “Парад”, 2001. – 975 с.
Фроянов, И.Я. Начало христианства на Руси / И.Я. Фроянов. – Ижевск: Удмурт. ун-т, 2003. – 73 с.
Рэкамендаваныя артыкулы аўтара (аўтараў)
- Ю. М. КЕЖА, СТАНАЎЛЕННЕ ЎЛАДЫ РАГВАЛОДА Ў СІСТЭМЕ САЦЫЯЛЬНЫХ АДНОСІН ПОЛАЦКАЙ ЗЯМЛІ, Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя А. Гуманітарныя навукі: № 1 (2017)
- Ю. М. КЕЖА, ФАРМІРАВАННЕ РАННЕСЯРЭДНЯВЕЧНЫХ ДЗЯРЖАЎНЫХ УТВАРЭННЯЎ НА ЗЕМЛЯХ УСХОДНЯЙ ЕЎРОПЫ (АГУЛЬНЫЯ АСАБЛІВАСЦІ), Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя А. Гуманітарныя навукі: № 1 (2016)
- Ю. М. КЕЖА, АСВЯТЛЕННЕ ІНСТЫТУТА КНЯЖАЦКАЙ УЛАДЫ НА БЕЛАРУСКІХ ЗЕМЛЯХ ІХ–ХІІ СТАГОДДЗЯЎ У ПІСЬМОВЫХ КРЫНІЦАХ, Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя А. Гуманітарныя навукі: № 9 (2014)
- Ю. М. КЕЖА, КНЯЖАЦКАЯ ЎЛАДА НА БЕЛАРУСКІХ ЗЕМЛЯХ ІХ – ПЕРШАЙ ПАЛОВЫ ХІІІ СТАГОДДЗЯ Ў БЕЛАРУСКАЙ І РАСІЙСКАЙ ГІСТАРЫЯГРАФІІ, Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя А. Гуманітарныя навукі: № 9 (2013)