ЗЮЗЯ: ГІСТОРЫЯ СТВАРЭННЯ, РАЗВІЦЦЯ І ПЕРАВЫНАХОДНІЦТВА МІФАЛАГІЧНАГА ПЕРСАНАЖА
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Анатацыя
У артыкуле разглядаецца стварэнне і развіццё вобраза Зюзі – міфалагічнага персанажа, сканструяванага П. Шпілеўскім, – у межах “кабінетнай” міфалогіі XIX – пачатку XX ст., яго перапрацоўка і “легалізацыя” ў беларускай навуцы канца XX – пачатку XXI ст; аналізуецца працэс перавынаходніцтва гэтага міфалагічнага персанажа ў першай чвэрці XXI ст.: з’яўленне шматлікіх і разнастайных візуальных адлюстраванняў Зюзі, а таксама выкарыстанне вобразаў Зюзі ў сферах турызму і культурнага брэндзінгу асобных рэгіёнаў Беларусі.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Гэты твор даступны па ліцэнзіі Creative Commons «Attribution» («Атрыбуцыя») 4.0 Сусветная.
Бібліяграфічныя спасылкі
Гулак А.А. Міфалагічны кірунак у беларускай фалькларыстыцы другой палавіны XIX ст.: дыс. … канд. філал. навук: 10.01.09 / Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору НАН Беларусі. – Мінск, 2011. – 124 арк.
Зюзя // Міфы Бацькаўшчыны / Беларус. Энцыкл.; уклад. У.А. Васілевіч. – Мінск: БелЭн, 1994. – С. 38.
Зайкоўскі Э., Санько С. Зюзя // Беларуская міфалогія: энцыкл. сл. / С. Санько, Т. Валодзіна, У. Васілевіч і інш. – Мінск: Беларусь, 2004. – C. 198.
Валодзіна Т.В. Канструяванне традыцыі. У пошуках цмока // Беларускі фальклор: матэрыялы і даследаванні: зб. навук. пр. – Мінск: Белар. навука, 2021. – Вып. 8. – С. 61–93.
Олюнина И.В. Этнокультурное наследие Беларуси как платформа туристического брендинга // Вестник Российского университета дружбы народов. Сер.: Всеобщая история. – 2024. – Т. 16. № 4. – С. 528–541. DOI: https://doi.org/10.22363/2312-8127-2024-16-4-528-541.
Грушко Е.А., Медведев Ю.М. Словарь славянской мифологии. – Н. Новгород: “Русский купец”, “Братья славяне”, 1995. – 368 с.
Войтович В.М. Мороз // Українська міфологія / В.М. Войтович. – Київ: Либідь, 2002. – С. 321–322.
Виноградова Л.Н. Мороз // Славянские древности: Этнолингв. сл. / под общ. ред. Н.И. Толстого. – М.: «Международные отношения», 2004. – Т. 3. – С. 302–303.
Левкиевская Е.Е. Механизмы создания мифологических фантомов в «Белорусских народных преданиях» П. Древлянского // Рукописи, которых не было: Подделки в области славянского фольклора / Изд. подг. А.Л. Топорков, Т.Г. Иванова, Л.П. Лаптева, Е.Е. Левкиевская. – М.: Ладомир, 2002. – С. 311–351.
Березович Е.Л., Сурикова О.Д. Deus ex nomine: еще раз о языковом мифе и наивной религии // Шаги/Steps. Т. 10. № 3. – 2024. – С. 230–265. DOI: https://doi.org/10.22394/2412-9410-2024-10-2-230-265.
Древлянский П. Белорусские народные предания // Рукописи, которых не было: Подделки в области славянского фольклора / Изд. подг. А.Л. Топорков, Т.Г. Иванова, Л.П. Лаптева, Е.Е. Левкиевская. – М.: Ладомир, 2002. – С. 255–310.
Толстая С.М., Виноградова Л.Н. Приглашение мифологических персонажей на рождественский ужин // Полесский народный календарь. – М.: Индрик, 2005. – С. 443–500.
Як Мароз бабу змарозіў // Казкі пра жывёл і чарадзейныя казкі / Склад. К.П. Кабашнікаў; рэд. В.К. Бандарчык. – Мінск: Навука i тэхніка, 1971. – С. 427.
Як мужык Мароза зваяваў // Беларускія народныя казкі / Склад. Г.А. Барташэвіч, К.П. Кабашнікаў. – Мінск: Навука і тэхніка, 1981. – С. 69.
Як мароз чалавеку наградзіў за пшаніцу // Чарадзейныя казкі. – Ч. 1. / Рэд. В.К. Бандарчык. – Мінск: Навука і тэхніка, 1973. – С. 591–593.
Аѳанасьевъ А. Поэтическія воззрѣнія славянъ на природу. Опытъ сравнительнаго изученія славянскихъ преданій и вѣрованій въ связи съ миѳическими сказаніями другихъ родственныхъ народовъ. Т. 3 / Тип. Грачева и комп. Изд. Солдатенкова К. – М.: 1869 г. – 840 с.
Киркор А.К. Слѣды язычества в празднествахъ, обрядахъ и пѣсняхъ // Живописная Россія: Отечество наше в его земельномъ, историческомъ, племенномъ, экономическомъ и бытовомъ значеніи / Под общ. ред. П.П. Семенова. – СПб., М., 1882. – Т. 3. Ч. 1. Литовское Полѣсье; Ч. 2 Бѣлорусское Полѣсье. – С. 249–276.
Киркор А.К. Долина Припети // Живописная Россія: Отечество наше в его земельномъ, историческомъ, племенномъ, экономическомъ и бытовомъ значеніи / Под общ. ред. П.П. Семенова. – СПб., М., 1882. – Т. 3. Ч. 1. Литовское Полѣсье; Ч. 2 Бѣлорусское Полѣсье. – С. 339–356.
Зеленинъ Д.К. Минская губернія // Описаніе рукописей Ученаго архива Императорскаго Русскаго географическаго общества. Вып. 2. – Петроградъ, 1915. – С. 678–699.
Зюзя // Этнаграфія Беларусі: энцыкл. / Рэдкал.: І.П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. – Мінск: БелСЭ, 1989. – С. 216.
Сержпутоўскі А.К. Прымхі і забабоны беларусаў-палешукоў / Прадм. У. К. Касько. – Мінск: Універсітэцкае, 1998. – 301 с.
Міфалогія беларусаў: Энцыкл. сл. / Склад. І. Клімковіч, В. Аўтушка; навук. рэд. Т. Валодзіна, С. Санько. – Мінск: Беларусь, 2011. – 607 c.
Чароўны свет: з беларускіх міфаў, паданняў і казак / рэд. Г.П. Пашкоў. – Мінск: Белар. энцыкл. імя П. Броўкі, 2008. – 215 c.