МАСТАЦКАЯ ЎМОЎНАСЦЬ У ТВОРАХ ЛІТАРАТУРНАЙ ФАНТАСТЫКІ ЯК ФОРМА ПАЗНАННЯ СВЕТУ

##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##

Праглядаў анатацыі: 3
Загрузак PDF: 2
pdf (bel)
Апублікаваны: Сак 9, 2026
DOI: https://doi.org/10.52928/2070-1608-2026-78-2-76-79
Ключавыя словы:
мастацкая ўмоўнасць, мастацкі свет літаратурнага твора, навуковая фантастыка artistic convention, the artistic world of a literary work, science fiction художественная условность, художественный мир литературного произведения, научная фантастика
Выпуск
№ 2 (2026)
Раздзел
Філалагічныя навукі

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

М. В. ШАМЯКІНА
Центр исследований белорусской культуры, языка и литературы НАН Беларуси
https://orcid.org/0009-0006-9338-362X

Анатацыя

Артыкул прысвечаны феномену мастацкай умоўнасці навукова-фантастычнага твора. Навуковая фантастыка разглядаецца ў літаратуразнаўчым дыскурсе як разгорнуты разумовы эксперымент, які дазваляе прасачыць развіццё той ці іншай, як правіла, незвычайнай з’явы, убачыць яе ўплыў на асобу і грамадства, асэнсаваць, да якіх змен у блізкай і аддаленай перспектывах яна можа прывесці. У рабоце даводзіцца, што такая асаблівасць фантастычнага твора звязана з магчымасцю мастацкай умоўнасці быць сродкам рацыянальнага пазнання свету, бо базуецца на здольнасці чалавека да абстрактнага мыслення і задзейнічае сродкі, уласцівыя навуковай пазнаваўчай дзейнасці. Пры гэтым паказваюцца адрозненні навуковай і мастацкай мадэлі пазнання.

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

Як цытаваць
ШАМЯКІНА, М. В. (2026). МАСТАЦКАЯ ЎМОЎНАСЦЬ У ТВОРАХ ЛІТАРАТУРНАЙ ФАНТАСТЫКІ ЯК ФОРМА ПАЗНАННЯ СВЕТУ. Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя А. Гуманітарныя навукі, (2), 76-79. https://doi.org/10.52928/2070-1608-2026-78-2-76-79
Ліцэнзія Creative Commons

Гэты твор даступны па ліцэнзіі Creative Commons «Attribution» («Атрыбуцыя») 4.0 Сусветная.

Біяграфія аўтара

М. В. ШАМЯКІНА, Центр исследований белорусской культуры, языка и литературы НАН Беларуси

канд. філал. навук

Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC

Бібліяграфічныя спасылкі

Андреев А.Л., Кузнецова Т.В. Категория истины и проблема художественной правды // Вестник Московского университета. Серия 7, Философия. – 2015. – № 2. – С. 100–110.

Хаўстовіч М.В. Мастацкі метад Яна Баршчэўскага. – Мінск: Беларус. дзярж. ун-т, 2003. – 201 с.

Лотман Ю.М. Лекции по структуральной поэтике // Ю.М. Лотман и тартуско-московская семиотическая школа: сб. – М., 1994. – С. 28–245. (Язык. Семиотика. Культура).

Рагойша В.П. Літаратуразнаўчы слоўнік: тэрміны і паняцці: для школьнікаў і абітурыентаў. – Мінск : Нар. асвета, 2009. – 303 с.

Тодоров Ц. Введение в фантастическую литературу / пер. с фр. Б. Наумова. – М.: Дом интеллектуал. кн., 1999. – 143 с.

Бахтин М.М. Эстетика словесного творчества. – М.: Искусство, 1979. – 423 с. (Из истории советской эстетики и теории искусства).

Фетисова А.Н. Научная фантастика в условиях модерна и постмодерна: культурно-исторические аспекты : автореф. дис. … канд. филос. наук: 24.00.01 / Юж. федер. ун-т. – Ростов н/Д., 2008. – 21 с.

Пахонина Е.В. Истина и правда в филологическом типе научного познания // Актуальные проблемы гуманитарных и естественных наук. – 2013. – № 12-1. – С. 404–407. – URL: https://cyberleninka.ru/article/n/istina-i-pravda-v-filologicheskom-tipe-nauchnogo-poznaniya (дата обращения: 29.11.2024).

Бритиков А.П. Русский советский научно-фантастический роман. – Л.: Наука, Ленингр. отд-е, 1970. – 447 с.

Цветков Е.В. Научная фантастика как способ конструирования социальной реальности (социально-философские аспекты): автореф. дис. ... канд. филос. наук: 09.00.11 / Помор. гос. ун-т. – Архангельск, 2009. – 24 с. – URL: https://new-disser.ru/_avtoreferats/01004422076.pdf (дата обращения: 21.06.2025).

Веллер М. Друзья и звезды: сб. – М.: Астрель, 2012. – 411 с.

Стругацкий А.Н., Стругацкий Б.Н. Фантастика – литература (Из материалов дискуссии, состоявшейся в январе 1965 года в ленинградском Доме детской книги) // Публицистика АБС. – URL: http://www.rusf.ru/abs/ludeni/publ-3.htm (дата обращения: 21.06.2025).