НАЦЫЯНАЛЬНА-КУЛЬТУРНАЕ РАЗВІЦЦЁ ТАТАРСКІХ АБШЧЫН НА ТЭРЫТОРЫІ БССР У 20 – 30 ГАДЫ ХХ СТАГОДДЗЯ
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Анатацыя
Разглядаецца нацыянальна-культурнае развіццё татарскага насельніцтва БССР у 20 – 30-я гады ХХ стагоддзя, якое адбывалася пад уплывам палітыкі савецкай дзяржавы ў дачыненні да нацыянальных меншасцей на яе тэрыторыі. Аўтар прыводзіць дадзеныя аб спробах нацыянальнага будаўніцтва ўлад у 1920-я гады (стварэнне татарскай хаты-чытальні, нацыянальнага школьніцтва, татарскіх нацыянальных кааператываў), але адзначае іх павярхоўнасць, палавінчатасць і пераход у 1930-я гады да сапраўднага вынішчэння праяў нацыянальнай актыўнасці ў культурным, рэлігійным, грамадска-палітычным жыцці, што суправаджалася неабгрунтаванымі абвінавачваннямі і рэпрэсіямі. Асноўнай задачай нацыянальнай палітыкі з’яўлялася саветызацыя нацменшасцей, у тым ліку і беларускіх татар, фарміраванне атэістычных поглядаў, камуністычных ідэалаў. Паказана, што жыццё татарскага насельніцтва ў складзе БССР знаходзілася пад уплывам тых ідэалагічных працэсаў, сацыяльна-эканамічных і грамадска-палітычных пераўтварэнняў, якія мелі месца ў рэспубліцы.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Гэты твор даступны па ліцэнзіі Creative Commons «Attribution» («Атрыбуцыя») 4.0 Сусветная.
Бібліяграфічныя спасылкі
Всесоюзная перепись населения 1939 года. Основные итоги; под ред. Ю.А. Полякова. – М.: Наука, 1992. – 256 с.
Лакотка, А. Мячэці Беларусі / А. Лакотка // Татары-мусульмане на землях Беларусі, Літвы і Польшчы: матэрыялы першай міжнар. навук.-практ. канф., прысв. да 600-годдзя татарскага асадніцтва на зем-лях Беларуска-Літоўскай дзяржавы, распачатага пры Вітаўце Вялікім, Мінск, 26 – 27 сак. 1993 г.: у 3 ч.; Беларус. дзярж. пед. ун-т; рэдкал.: І. Александровіч [і інш.]. – Мінск, 1995. – Ч. 2. – С. 236 – 246.
Карашчанка, І. Нацыянальнае будаўніцтва сярод татараў БССР у 1920 – 1930 гады / І. Карашчанка // Татары-мусульмане на землях Беларусі, Літвы і Польшчы: матэрыялы першай міжнар. навук.-практ. канф., прысв. да 600-годдзя татарскага асадніцтва на землях Беларуска-Літоўскай дзяржавы, распачатага пры Вітаўце Вялікім, Мінск, 26 – 27 сак. 1993 г.: у 3 ч. / Беларус. дзярж. пед. ун-т; рэдкал.: І. Александровіч [і інш.]. – Мінск, 1994. – Ч.1. – С. 142 – 145.
Вырезки из газет по вопросам белоруссизации, борьбы с шовинизмом и антисемитизмом (5 января 1929 г. – 2 января 1930 г.) // Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь (далей – НАРБ). – Фонд 701. – Воп. 1. – Спр. 97.
Протоколы заседаний и планы окружных национальных комиссий БССР (8 декабря 1929 г. – 27 де-кабря 1930 г.) // НАРБ. – Фонд 701. – Воп. 1. – Спр. 94.
Канапацкі, І.Б. Ях’я Гембіцкі – лідэр адраджэння беларускіх татараў (да 120-й гадавіны з дня нараджэння) / І.Б. Канапацкі // Bialoruskie zеszyty historycznе. – 2005. – № 23. – С. 213 – 230.
Пушкін, І.А. Нацыянальныя меншасці БССР у грамадска-палітычным і культурным жыцці. 20-я гады ХХ ст.: дыс. ... канд. гіст. навук: 07.00.02 / І.А Пушкін. – Мінск, 2002. – 117 л.
Канапацкі, І.Б. Адукацыя татараў на Беларусі ў 1920 – 1930 гг. / І.Б. Канапацкі // Нацыянальная адукацыя. Нацыянальная адукацыя і полікультурная парадыгма: тэмат. зб. навук. прац; Міжнар. акад. вывучэння нац. меншасцей; навук. рэд. С.А. Яцкевіч. – Брэст, 1996. – Кн. 7. – С. 30 – 32.
Александрович, Х.М. Вторая мировая война и ассимиляция белорусско-польских татар (к 60-летию окончания войны) / Х.М. Александрович // Народы СССР в годы Великой Отечественной войны 1941 – 1945 гг.: материалы ХІ междунар. науч.-практ. конф., Минск, 30 – 31 мая 2005 г. / Белорус. гос. пед. ун-т; редкол.: И.Б. Канапацкий [и др.]. – Минск, 2006. – С. 60 – 71.
Baza elektroniczna Fundacji Osrodka KARTA, Indeks Represjonowanych, Warszawa.
Канфесіі на Беларусі / В.В. Грыгор’ева [і інш.]; навук. рэд. У.І. Навіцкі. – Мінск: ВП «Экаперспектыва», 1998. – 340 с.
Ruchniewicz, M. Stosunki narodowosciowe w latach 1939 – 1948 na obszarze tzw. Zachodnej Bialorusi / M. Ruchniewicz // Przemiany narodowosciowe na kresach wzchodnich II Rzeczypospolitej: zb. artyk.; pod red. S. Ciesielskiego. – Torun: wydawnictwo Adam Marszalek, 2003. – S. 242 – 322.
Асабісты архіў сучаснага імама Слонімскай абшчыны С.М. Байрашэўскага.