ЛЁС БЕЛАРУСА НА ПЕРШАЙ СУСВЕТНАЙ ВАЙНЕ Ў МАЛОЙ ПРОЗЕ М. ГАРЭЦКАГА
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Аннотация
Даследуецца працэс станаўлення новай беларускай літаратуры на прыкладзе малой прозы Максіма Гарэцкага, прысвечанай Першай сусветнай вайне. Пасля ўдзелу ў гэтай вайне празаік бачыць актуальнасць тэматыкі, прынесенай падзеямі 1914 – 1918 гадоў. Перад ім паўстае праблема адлюстравання ўзброенага канфлікту новага кшталту. Папярэдняя традыцыя разгляду баявых дзеянняў у старабеларускай літаратуры не адпавядала ні спецыфічным рысам вайны, ні мастацкім поглядам М. Гарэцкага, што фарміраваліся пад уплывам яго нацыянальных уяўленняў. Абапіраючыся на традыцыю Л. Талстога, закладзеную ў “Севастопальскіх апавяданнях”, беларускі празаік паступова пачынае распрацоўваць ваенную тэматыку ў творах малой апавядальнай формы. Рэалістычныя па сваёй прыродзе, яны апавядаюць пра быццё чалавека (часцей за ўсё беларуса) простай па сваім лексічным складніку мовай. Паводле. Гарэцкага, любы ўзброены канфлікт катастрафічны. Першая сусветная вайна нясе беларусам новыя выпрабаванні, перашкаджае самавызначэнню нацыі, абуджае тыя “патаемныя” элементы асобы чалавека, якія адмоўна адбіваюцца на цэлым.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Библиографические ссылки
Гарэцкі, М. Літоўскі хутарок / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. Т. 1. – Мінск: Маст. літ., 1984. – С. 140 – 154.
Гарэцкі, М. Генерал / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1984. − Т. 1: Апавяданні 1913 – 1930. – С. 181 – 188.
Гарэцкі, М. На этапе / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1984. − Т. 1: Апавяданні 1913 – 1930. – С. 206 – 211.
Гарэцкі, М. Рускі / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1984. − Т. 1: Апавяданні 1913 – 1930. – С. 154 – 158.
Гарэцкі, М. Пакінутыя хаты / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1984. − Т. 1: Апавяданні 1913 – 1930. – С. 279 – 280.
Гарэцкі, М. Уцекачы / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1984. − Т. 1: Апавяданні 1913 – 1930. – С. 315 – 316.
Гарэцкі, М. Палонны / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1984. − Т. 1: Апавяданні 1913 – 1930. – С. 336 – 337.
Гарэцкі, М. На імперыялістычнай вайне (Запіскі салдата 2-й батарэі N-скай артылерыйскай брыгады Лявона Задумы) / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1985. − Т. 3. – С. 5 – 128.
Гарэцкі, М. Камароўская хроніка / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1986. − Т. 4. – С. 5 – 309.
Гарэцкі, М. Ціхая плынь / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1985. − Т. 2: Аповесці. Драматычныя абразкі. – С. 124 – 182.
Гарэцкі, М. Жартаўлівы Пісарэвіч / М. Гарэцкі // Выбраныя творы. – Мінск: Кнігазбор, 2009. – С. 553 – 576.
Сачанка, Б. Другое нараджэнне / Б. Сачанка // Максім Гарэцкі. Успаміны, артыкулы, дакументы; склад. А. Ліс, І. Саламевіч. – Мінск: Маст. літ., 1984. – С. 160 – 164.
Каваленка, В. Вытокі. Уплывы. Паскоранасць: Развіццё беларускай літаратуры ХIХ – ХХ стагоддзяў / В. Каваленка. – Мінск: Навука і тэхніка, 1975. – 335 с.
Гарэцкі, М. Беларуская літаратура пасля “Нашае нівы” / М. Гарэцкі // Максім Гарэцкі. Успаміны, артыкулы, дакументы; склад. А. Ліс, І. Саламевіч. – Мінск: Маст. літ., 1984. – С. 193 – 213.
Мушынскі, М. Гарэцкі Максім Іванавіч / М. Мушынскі // Беларуская энцыкл.: у 18 т. – Мн., 1997. − Т. 5. – С. 81.
Макарэвіч, А. Мастацкая ідэя – жанравая форма – сэнсавая аб’ёмнасць (спецыфіка мастацкага адлюстравання ваеннай рэчаіснасці ў апавяданнях М. Гарэцкага “Рускі” і “Генерал”) / А. Макарэвіч // Гарэцкія чытанні: матэрыялы дакл. і паведамл. на Сёмых, Восьмых, Дзевятых, Дзесятых чытаннях; укладальнік Р. Гарэцкі. – Мінск: Беларус. выд-ва Таварыства “Хата”, 2002. – С. 197 – 202.
Гарэцкі, М. У чым яго крыўда? / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1985. − Т. 2: Аповесці. Драматычныя абразкі. – С. 7 – 52.
Уткевіч, В. Тыпалогія нацыянальнага характару ў творчасці Кнута Гамсуна і Максіма Гарэцкага: дыс. … канд. філал навук: 10.01.01, 10.01.03 / В. Уткевіч. – Мінск, 2005. – 130 л.
Гарэцкі, М. Лявоніус Задумекус / М. Гарэцкі // Выбраныя творы. – Мінск: Кнігазбор, 2009. – С. 471 – 523.
Дучыц, Л. Баран / Л. Дучыц // Беларуская міфалогія: энцыкл. слоўнік; склад. І. Клімковіч. – 2-е выд., дап. – Мінск: Беларусь, 2006. – С. 44.
Рекомендуемые статьи автора (авторов)
- З. И. ТРЕТЬЯК, АНАЛИТИЧЕСКИЕ РАЗМЫШЛЕНИЯ О ПЕРВОЙ МИРОВОЙ ВОЙНЕ В МАЛОЙ ПРОЗЕ РЫГОРА МУРАШКИ, Вестник Полоцкого государственного университета. Серия А. Гуманитарные науки: № 2 (2025)
- З. И. ТРЕТЬЯК, БЕЛОРУССКАЯ И АМЕРИКАНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА О ПЕРВОЙ МИРОВОЙ ВОЙНЕ: ОПЫТ КОРРЕЛЯТИВНОГО ИССЛЕДОВАНИЯ, Вестник Полоцкого государственного университета. Серия А. Гуманитарные науки: № 1 (2023)
- З. И. ТРЕТЬЯК, ПЕРВАЯ МИРОВАЯ ВОЙНА В ХУДОЖЕСТВЕННОМ ПРОСТРАНСТВЕ ТВОРЧЕСТВА У. ФОЛКНЕРА, Вестник Полоцкого государственного университета. Серия А. Гуманитарные науки: № 3 (2023)
- З. И. ТРЕТЬЯК, АВТОБИОГРАФИЧЕСКОЕ, ДОКУМЕНТАЛЬНОЕ И ХУДОЖЕСТВЕННОЕ КАК КОМПЛЕМЕНТАРНЫЕ СРЕДСТВА КОНСТРУИРОВАНИЯ ДЕЙСТВИТЕЛЬНОСТИ ПЕРВОЙ МИРОВОЙ ВОЙНЫ В ПОВЕСТИ Я. БРЫЛЯ «РАССВЕТ, УВИДЕННЫЙ ИЗДАЛЕКА», Вестник Полоцкого государственного университета. Серия А. Гуманитарные науки: № 4 (2024)
- Д. А. КОНДАКОВ, З. И. ТРЕТЬЯК, А. И. МОЗГО, А. В. КОРОТКИХ, О. А. ЛУКЬЯНОВА, МЕЖДУНАРОДНАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ «РЕВОЛЮЦИИ И ГРАЖДАНСКИЕ ВОЙНЫ В ЗЕРКАЛЕ МИРОВОЙ ЛИТЕРАТУРЫ», Вестник Полоцкого государственного университета. Серия А. Гуманитарные науки: № 2 (2018)
- З. И. ТРЕТЬЯК, ПОЛИФОНИЧНЫЙ ХАРАКТЕР ПОВЕСТВОВАНИЯ В РАССКАЗЕ РЫГОРА БАХТЫ «ПОДАРОК НА ПОЗИЦИИ» (1928), Вестник Полоцкого государственного университета. Серия А. Гуманитарные науки: № 2 (2024)
- З. И. ТРЕТЬЯК, БЕЛАРУСЬ В ПЛАМЕНИ ПЕРВОЙ МИРОВОЙ ВОЙНЫ: ДОКУМЕНТАЛЬНО-ХУДОЖЕСТВЕННЫЙ ОПЫТ ФЛОРЕНС ФАРМБАРО, Вестник Полоцкого государственного университета. Серия А. Гуманитарные науки: № 4 (2025)
- З. И. ТРЕТЬЯК, СПАСЦІЖЭННЕ ВАЕННАЙ РЭЧАІСНАСЦІ Ў ЭПІСТАЛЯРНАЙ СПАДЧЫНЕ Э. ХЕМІНГУЭЯ, Вестник Полоцкого государственного университета. Серия А. Гуманитарные науки: № 2 (2016)
- З. И. ТРЕТЬЯК, СПЕЦЫФІКА БЕЛАРУСКАЙ НАЦЫЯНАЛЬНАЙ САМАСВЯДОМАСЦІ (НА ПРЫКЛАДЗЕ МАСТАЦКАЙ І ПУБЛІЦЫСТЫЧНАЙ СПАДЧЫНЫ М. ГАРЭЦКАГА), Вестник Полоцкого государственного университета. Серия А. Гуманитарные науки: № 10 (2015)
- З. И. ТРЕТЬЯК, ХХIV ГАРЭЦКІЯ ЧЫТАННІ «МАКСІМ І ГАЎРЫЛА ГАРЭЦКІЯ. ЖЫЦЦЁ І ТВОРЧАСЦЬ». МІЖНАРОДНАЯ НАВУКОВА-ПРАКТЫЧНАЯ КАНФЕРЭНЦЫЯ, Мінск, 16 чэрвеня 2016 г. (З.І. ТРАЦЦЯК), Вестник Полоцкого государственного университета. Серия А. Гуманитарные науки: № 10 (2016)