ЛЁС БЕЛАРУСА НА ПЕРШАЙ СУСВЕТНАЙ ВАЙНЕ Ў МАЛОЙ ПРОЗЕ М. ГАРЭЦКАГА
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Анатацыя
Даследуецца працэс станаўлення новай беларускай літаратуры на прыкладзе малой прозы Максіма Гарэцкага, прысвечанай Першай сусветнай вайне. Пасля ўдзелу ў гэтай вайне празаік бачыць актуальнасць тэматыкі, прынесенай падзеямі 1914 – 1918 гадоў. Перад ім паўстае праблема адлюстравання ўзброенага канфлікту новага кшталту. Папярэдняя традыцыя разгляду баявых дзеянняў у старабеларускай літаратуры не адпавядала ні спецыфічным рысам вайны, ні мастацкім поглядам М. Гарэцкага, што фарміраваліся пад уплывам яго нацыянальных уяўленняў. Абапіраючыся на традыцыю Л. Талстога, закладзеную ў “Севастопальскіх апавяданнях”, беларускі празаік паступова пачынае распрацоўваць ваенную тэматыку ў творах малой апавядальнай формы. Рэалістычныя па сваёй прыродзе, яны апавядаюць пра быццё чалавека (часцей за ўсё беларуса) простай па сваім лексічным складніку мовай. Паводле. Гарэцкага, любы ўзброены канфлікт катастрафічны. Першая сусветная вайна нясе беларусам новыя выпрабаванні, перашкаджае самавызначэнню нацыі, абуджае тыя “патаемныя” элементы асобы чалавека, якія адмоўна адбіваюцца на цэлым.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Гэты твор даступны па ліцэнзіі Creative Commons «Attribution» («Атрыбуцыя») 4.0 Сусветная.
Бібліяграфічныя спасылкі
Гарэцкі, М. Літоўскі хутарок / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. Т. 1. – Мінск: Маст. літ., 1984. – С. 140 – 154.
Гарэцкі, М. Генерал / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1984. − Т. 1: Апавяданні 1913 – 1930. – С. 181 – 188.
Гарэцкі, М. На этапе / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1984. − Т. 1: Апавяданні 1913 – 1930. – С. 206 – 211.
Гарэцкі, М. Рускі / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1984. − Т. 1: Апавяданні 1913 – 1930. – С. 154 – 158.
Гарэцкі, М. Пакінутыя хаты / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1984. − Т. 1: Апавяданні 1913 – 1930. – С. 279 – 280.
Гарэцкі, М. Уцекачы / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1984. − Т. 1: Апавяданні 1913 – 1930. – С. 315 – 316.
Гарэцкі, М. Палонны / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1984. − Т. 1: Апавяданні 1913 – 1930. – С. 336 – 337.
Гарэцкі, М. На імперыялістычнай вайне (Запіскі салдата 2-й батарэі N-скай артылерыйскай брыгады Лявона Задумы) / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1985. − Т. 3. – С. 5 – 128.
Гарэцкі, М. Камароўская хроніка / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1986. − Т. 4. – С. 5 – 309.
Гарэцкі, М. Ціхая плынь / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1985. − Т. 2: Аповесці. Драматычныя абразкі. – С. 124 – 182.
Гарэцкі, М. Жартаўлівы Пісарэвіч / М. Гарэцкі // Выбраныя творы. – Мінск: Кнігазбор, 2009. – С. 553 – 576.
Сачанка, Б. Другое нараджэнне / Б. Сачанка // Максім Гарэцкі. Успаміны, артыкулы, дакументы; склад. А. Ліс, І. Саламевіч. – Мінск: Маст. літ., 1984. – С. 160 – 164.
Каваленка, В. Вытокі. Уплывы. Паскоранасць: Развіццё беларускай літаратуры ХIХ – ХХ стагоддзяў / В. Каваленка. – Мінск: Навука і тэхніка, 1975. – 335 с.
Гарэцкі, М. Беларуская літаратура пасля “Нашае нівы” / М. Гарэцкі // Максім Гарэцкі. Успаміны, артыкулы, дакументы; склад. А. Ліс, І. Саламевіч. – Мінск: Маст. літ., 1984. – С. 193 – 213.
Мушынскі, М. Гарэцкі Максім Іванавіч / М. Мушынскі // Беларуская энцыкл.: у 18 т. – Мн., 1997. − Т. 5. – С. 81.
Макарэвіч, А. Мастацкая ідэя – жанравая форма – сэнсавая аб’ёмнасць (спецыфіка мастацкага адлюстравання ваеннай рэчаіснасці ў апавяданнях М. Гарэцкага “Рускі” і “Генерал”) / А. Макарэвіч // Гарэцкія чытанні: матэрыялы дакл. і паведамл. на Сёмых, Восьмых, Дзевятых, Дзесятых чытаннях; укладальнік Р. Гарэцкі. – Мінск: Беларус. выд-ва Таварыства “Хата”, 2002. – С. 197 – 202.
Гарэцкі, М. У чым яго крыўда? / М. Гарэцкі // Збор твораў: у 4 т. – Мінск: Маст. літ., 1985. − Т. 2: Аповесці. Драматычныя абразкі. – С. 7 – 52.
Уткевіч, В. Тыпалогія нацыянальнага характару ў творчасці Кнута Гамсуна і Максіма Гарэцкага: дыс. … канд. філал навук: 10.01.01, 10.01.03 / В. Уткевіч. – Мінск, 2005. – 130 л.
Гарэцкі, М. Лявоніус Задумекус / М. Гарэцкі // Выбраныя творы. – Мінск: Кнігазбор, 2009. – С. 471 – 523.
Дучыц, Л. Баран / Л. Дучыц // Беларуская міфалогія: энцыкл. слоўнік; склад. І. Клімковіч. – 2-е выд., дап. – Мінск: Беларусь, 2006. – С. 44.
Рэкамендаваныя артыкулы аўтара (аўтараў)
- З. І. ТРАЦЦЯК, ХХVII МІЖНАРОДНЫЯ ГАРЭЦКІЯ ЧЫТАННІ «МАКСІМ І ГАЎРЫЛА ГАРЭЦКІЯ. ЖЫЦЦЁ І ТВОРЧАСЦЬ», Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя А. Гуманітарныя навукі: № 10 (2019)
- З. І. ТРАЦЦЯК, БЕЛАРУС НА ЧУЖЫНЕ: ВОБРАЗЫ ПАЛОННАГА, ІНТЭРНАВАНАГА, ВЫВЕЗЕНАГА НА ПРЫМУСОВУЮ ПРАЦУ Ў БЕЛАРУСКАЙ ЛІТАРАТУРЫ ХХ СТАГОДДЗЯ, Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя А. Гуманітарныя навукі: № 10 (2018)
- З. І. ТРАЦЦЯК, СПЕЦЫФІКА ЎВАСАБЛЕННЯ ПЕРШАЙ СУСВЕТНАЙ ВАЙНЫ Ў АМЕРЫКАНСКАЙ ЛІТАРАТУРЫ, Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя А. Гуманітарныя навукі: № 2 (2021)
- З. І. ТРАЦЦЯК, АНАЛІТЫЧНЫ РОЗДУМ ПРА ПЕРШУЮ СУСВЕТНУЮ ВАЙНУ Ў МАЛОЙ ПРОЗЕ РЫГОРА МУРАШКІ, Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя А. Гуманітарныя навукі: № 2 (2025)
- З. І. ТРАЦЦЯК, II МІЖНАРОДНАЯ НАВУКОВАЯ КАНФЕРЭНЦЫЯ «БЕЛАРУСКАЯ МОВА, ЛІТАРАТУРА, КУЛЬТУРА І СВЕТ: ПРАБЛЕМЫ РЭПРЭЗЕНТАЦЫІ», Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя А. Гуманітарныя навукі: № 2 (2019)
- З. І. ТРАЦЦЯК, “НАШТО ЧАЛАВЕК ЖЫВЕ?” ФІЛАСОФСКАЯ І ГРАМАДСКА-ПАЛІТЫЧНАЯ ПРАБЛЕМАТЫКА РАМАНАЎ У. ГНІЛАМЁДАВА, Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя А. Гуманітарныя навукі: № 10 (2019)
- З. І. Траццяк, Губская, В.М. Класіка ХХ стагоддзя: прыхаваныя таямніцы рамана «Віленскія камунары» М. Гарэцкага / В.М. Губская. – Мінск : РІВШ, 2016. – 108 с., Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя А. Гуманітарныя навукі: № 2 (2018)
- З. І. ТРАЦЦЯК, БЕЛАРУСКАЯ І АМЕРЫКАНСКАЯ ЛІТАРАТУРА ПРА ПЕРШУЮ СУСВЕТНУЮ ВАЙНУ: ВОПЫТ КАРЭЛЯТЫЎНАГА ДАСЛЕДАВАННЯ, Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя А. Гуманітарныя навукі: № 1 (2023)
- З. І. ТРАЦЦЯК, ПЕРШАЯ СУСВЕТНАЯ ВАЙНА Ў МАСТАЦКАЙ ПРАСТОРЫ ТВОРЧАСЦІ У. ФОЛКНЕРА, Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя А. Гуманітарныя навукі: № 3 (2023)
- З. І. ТРАЦЦЯК, АЎТАБІЯГРАФІЧНАЕ, ДАКУМЕНТАЛЬНАЕ І МАСТАЦКАЕ ЯК КАМПЛЕМЕНТАРНЫЯ СРОДКІ КАНСТРУЯВАННЯ РЭЧАІСНАСЦІ ПЕРШАЙ СУСВЕТНАЙ ВАЙНЫ Ў АПОВЕСЦІ «ЗОЛАК, УБАЧАНЫ ЗДАЛЁК» Я. БРЫЛЯ, Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя А. Гуманітарныя навукі: № 4 (2024)