СІСТЭМА РАЦЫЯНАЛЬНАГА ГАСПАДАРАННЯ Ў РАБОЦЕ ГАННЫ ЦЮНДЗЯВІЦКАЙ «ЛІТОЎСКАЯ ГАСПАДЫНЯ»
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Анатацыя
Разглядаюцца прынцыпы і метады вядзення памешчыцкай гаспадаркі, якія выкладзены ў кнізе Ганны Цюндзявіцкай «Gospodyni litewska». Прасочваюцца замежныя тэарэтычныя ўплывы на фарміраванне айчыннай мадэлі рацыянальнага гаспадарання. Як крыніца магчымых канцэптуальных запазычанняў у кнізе Г. Цюндзявіцкай разглядаецца праца Альбрэхта Тэера «Grundsätze der rationellen Landwirthschaft», тэарэтычныя падыходы «камеральных навук», а таксама вызначаюцца паралелі паміж развагамі аўтаркі «Gospodyni litewska» і работамі К. Кантрыма і Е. Тышкевіча. Раскрываюцца асноўныя прынцыпы арганізацыі працы ў памешчыцкім двары на падставе аналізу рэкамендацый Г. Цюндзявіцкай. Аналізуюцца элементы сістэмы ўліку і кантролю ў памешчыцкім маёнтку. Выяўляюцца асноўныя гаспадарчыя бакі функцыянавання памешчыцкай гаспадаркі. Вылучаюцца галоўныя віды працоўных зон на памешчыцкім двары, а таксама вызначаецца яго падзел на вытворчыя сектары. Абгрунтоўваецца ўтапічны характар мадэлі «ідэальнай гаспадаркі» Цюндзявіцкай.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Гэты твор даступны па ліцэнзіі Creative Commons «Attribution» («Атрыбуцыя») 4.0 Сусветная.
Бібліяграфічныя спасылкі
Gospodyni litewska czyli nauka utrzymywania porządnie domu i zaopatrzenia go we wszystkie przyprawy, zapasy kuchenne, apteczkowe i gospodarskie tudzież hodowania i utrzymywania bydła, ptastwa i innych żywiołów, według sposobów wyprobowańszych i najdoświadczeńszych, a razem najtańszych i najprostszych. – Wilno: J. Zawadzki, 1848. – VII, 449 s.
Літоўская гаспадыня, ці Навука аб утрыманні ў добрым стане хаты… / пер. з польск. мовы П.Р. Казлоўскага, В.В. Нядзвецкай; прадм. А.І. Мальдзіса. – Мінск: Полымя, 1993. – 336 с.
Літоўская гаспадыня, ці Навука аб утрыманні ў добрым стане хаты… / пер. з польск. мовы П.Р. Казлоўскага, В.В. Нядзвецкай; прадм. А.І. Мальдзіса. – Мінск: Беларусь, 2012. – 383 с.
Jelski, A. Sylwetki zasłużonych niewiast polskich z nad Niemna, Dniepru i Dżwiny / А. Jelski. – Dziennik Wileński. – 1906. – № 27, 31, 32.
Jelski, A. Sylwetki zasłużonych niewiast polskich z nad Niemna, Dniepru i Dżwiny: Ewa Felińska, Anna Ciundziewicka, Gabriela Horwatowa. Seria 1 / A. Jelski. – Wilno: Druk Marcina Kuchty, 1906. – 24 s.
Gospodyni litewska czyli nauka utrzymywania porządnie domu i zaopatrzenia go we wszystkie przyprawy, zapasy kuchenne, apteczkowe i gospodarskie tudzież hodowania i utrzymywania bydła, ptastwa i innych żywiołów, według sposobów wyprobowańszych i najdoświadczeńszych, a razem najtańszych i najprostszych. – Wilno: J. Zawadzki, 1914. – 460 s.
Литовская хозяйка или наставления как приготовлять различные съестные припасы, напитки и т.д.: пер. с 8-го польск. изд. – Вильно: Изд. О. Завадского, 1884. – 618 с.
Thaer, A. Grundsätze der rationellen Landwirthschaft / von A. Thaer. – Berlin: Realschulbuchhandkung, 1809 – 1812. – 4 v.
Тэер, А. Основания рационального сельского хозяйства: в 5 ч. / А. Тэер. – М.: Университет. тип., 1830 – 1835.
Gospodarz galicyiski czyli sztuka zbogacenia się w krotkim czasie przez wieyskie i domowe gospodarstwo: dzieło na wzór wieyskiego gospodarstwa Albrechta Thaera dla Galicyi w 3 częściach. – Kraków, 1800 –1820.
Wyżycki, G. Nauka hodowli zwierząt domowych czyli O systematycznej poprawności oraz chowaniu i pielęgnowaniu krajowych koni, bydła rogatego, owiec, kóz, śwń, psów i ptastwa domowego, podług dzieł Schmalza, Thaera, Burgera, Koppego, Andre, D’Altona, Veltheima i innych tudzież podług własnych doświadczeń dla użytku gospodarzy i właścicieli stadnin / G. Wyżycki. – Warszawa: Nakładem S.H. Merzbacha, 1838. – [4], [XXVIII], 417 s.
Gospodyni litewska czyli nauka utrzymywania porządnie domu i zaopatrzenia go we wszystkie przyprawy, zapasy kuchenne, apteczkowe i gospodarskie tudzież hodowania i utrzymywania bydła, ptastwa i innych żywiołów, według sposobów wyprobowańszych i najdoświadczeńszych, a razem najtańszych i najprostszych. – Wilno: Nakł. i drukiem J. Zawadzkiego, 1876 – 510 s.
Kontrym, K. Podróż Kontryma, urzędnika banku polskiego odbyta w roku 1829 po Polesiu / K. Kontrym; Wydana przez Edwarda Raczynśkiego. – Poznań: U Walentego Stefańskiego, 1839. – 72 s.
Tyszkiewicz, E. Opisanie powiatu borysowskiego pod względem statystycznym, geognostycznym, historycznym, gospodarczym, przemysłowo-handlowym i lekarskim, z dodaniem wiadomości: o obyczajach, spiewach, przysłowiach i ubiorach ludu, gusłach, zabobonach itd. / E. Tyszkiewicz. – Wilno: Druk. A. Marcinowskiego, 1847. – 489, IV s.
Kraszewski, J.I. Wspomnienia Polesia, Wołynia i Litwy / J.I. Kraszewski. – Paryż: Nakładem J.K. Wilczynskiego, 1860. – 144 s.