РАДЗІМА Ў МОЎНАЙ КАРЦІНЕ СВЕТУ БЕЛАРУСАЎ
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Анатацыя
Даследуюцца асаблівасці функцыянавання канцэпту “радзіма” ў моўнай карціне свету беларусаў. Вывучаюцца слоўнікавыя дэфініцыі лексем, у якіх аб’ектывуецца канцэпт “радзіма”. Вызначаецца ключавое слова, якое найбольш поўна намінуе канцэпт, аналізуецца яго этымалогія. “Наіўнае” ўяўленне пра радзіму раскрываецца падчас аналізу парэміялагічных адзінак, якія падвяргаюцца кагнітыўнай інтэрпрэтацыі ў форме абагульнення парэміялагічных сэнсаў (прывядзенне блізкіх сэнсаў да аднаго больш абагульненага). Сэнс парэміі інтэрпрэтуецца як адлюстраванне кагнітыўнай прыметы канцэпту. Асаблівая ўвага надаецца рэпрэзентацыі канцэпту “радзіма” ў публіцыстычных тэкстах. Сцвярджаецца, што радзіма ўяўляе сабою шматузроўневае паняцце і мае тры базавыя вымярэнні: прасторавае, грамадскае і ідэалагічнае, якія маюць свае ўстойлівыя канкрэтызацыі.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Гэты твор даступны па ліцэнзіі Creative Commons «Attribution» («Атрыбуцыя») 4.0 Сусветная.
Бібліяграфічныя спасылкі
Клышка, М.К. Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў / М.К. Клышка; пад рэд. Л.А. Антанюк. – 2-е выд., выпр. і дапоўн. – Мінск: Выш. шк., 1993. – 445 с.
Мажэйка, Н.С. Частотны слоўнік беларускай мовы / Н.С. Мажэйка. – Мінск: Зоркі гор, 2006. – 658 с.
Степанов, Ю.С. Константы. Словарь русской культуры. Опыт исследования / Ю.С. Степанов. – М.: Школа «Языки русской культуры», 1997. – 824 с.
Бартминьский, Е. Языковой образ мира: очерки по этнолингвистике / Е. Бартминьский. – М.: Индрик, 2005. – 528 с.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы. Т. 11. Р – С / НАН Беларусі, Ін-т мовазнаўства імя Я. Коласа; уклад. В.Л. Авілава [і інш.]; рэд. Г.А. Цыхун. – Мінск: Беларус. навука, 2006. – 333 с.
Славянские древности: Этнолингвистический словарь: в 5-ти т. / под общ. ред. Н.И. Толстого. – Т. 4. П (Переправа через воду) – С (Сито). – М.: Междунар. отношения, 2009. – 656 с.
Мифы народов мира: Энциклопедия: в 2-х т. / под ред. С.А. Токарева. – Т. 2. К – Я. – М.: Большая Рос. энцикл., 2003. – 719 с.
Міфалогія беларусаў: Энцыкл. слоўн. / склад. І. Клімковіч, В. Аўтушка; навук. рэд. Т. Валодзіна, С. Санько. – Мінск: Беларусь, 2011. – 607 с.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы: Больш за 65 000 слоў / пад рэд. М.Р. Судніка, М.Н. Крыўко; Афармленне А.М. Хількевіча. – 2-е выд. – Мінск: БелЭн, 1999. – 784 с.
Прыказкі і прымаўкі: у 2 кн. / рэд. А.С. Фядосік. – Мінск: Навука і тэхніка, 1976. – Кн. 2. – 616 с.
Беларускія прыказкі, прымаўкі, фразеалагізмы / склад. Ф. Янкоўскі. – 3-е выд., дапрац., дап. – Мінск: Навука і тэхніка, 1992. – 491 с.
Прыказкі і прымаўкі: у 2 кн. / рэд. А.С. Фядосік. – Мінск: Навука і тэхніка, 1976. – Кн. 1. – 560 с.
Иная ментальность / В.И. Карасик [и др.]. – М.: Гнозис, 2005. – 352 с.
Лазоўскі, У.М. Слоўнік антонімаў беларускай мовы: Канкрэтныя выпадкі ўжывання / У.М. Лазоўскі. – Мінск: Універсітэцкае, 1994. – 293 с.
Бартміньскі, Е. Як даследаваць моўную карціну свету славян і іх суседзяў? / Е. Бартміньскі, В. Хлебда // Беларуская лінгвістыка. Вып. 64. / НАН Беларусі, Ін-т мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: А.А. Лукашанец (гал. рэд.) і [інш.]. – Мінск: Беларус. навука, 2010. – С. 3 – 15.
Цімошык Л. Свой след / Л. Цімошык // Звязда [Электронны рэсурс]. – 31 снеж. 2010.
Варанцова, З. Жыццё ў светлых фарбах / З. Варанцова // Звязда [Электронны рэсурс]. – 4 снеж. 2010.
Свістуновіч, С. Дзень Перамогі ў Малькавічах / С. Свістуновіч // Звязда [Электронны рэсурс]. – 11 мая 2010.
“Чорная Удава” пабіла рэкорд абжорства // Звязда [Электронны рэсурс]. – 7 верас. 2010.
Кляшчук, А. У школу, за мяжу / А. Кляшчук // Звязда [Электронны рэсурс]. – 29 крас. 2010.
Касцюкевіч, П. Das ist Kriwi-band: Пра вяртанне, якога не было, пра новае аблічча гурту “Крыві”, які застаўся верны сабе: інтэрв’ю з Веранікай Кругловай / П. Касцюкевіч // Наша Ніва [Электронны рэсурс]. – 18 верас. 2009.
Аляксандр Лукашэнка павіншаваў каманду па веславанні на байдарках і каноэ з паспяховым выступленнем на чэмпіянаце свету // Звязда [Электронны рэсурс].
Звяздоўцы. Яго жыццё было творчым палётам / Звяздоўцы // Звязда [Электронны рэсурс]. – 11 жніўня 2010.
Доўнар, В. Іншага не дадзена / В. Доўнар // Звязда [Электронны рэсурс]. – 26 лістап.
Афіцыйна // Звязда [Электронны рэсурс]. – 23 лют. 2010.
Сухарко, С. Служым Беларусі! / С. Сухарко // Звязда [Электронны рэсурс]. – 27 лют. 2009.
Афіцыйна // Звязда [Электронны рэсурс]. – 30 крас. 2010.
Сухарко, С. Ігар Бузоўскі, першы сакратар ЦК БРСМ: “У Беларусі лёгка быць маладым!” / С. Сухарко // Звязда [Электронны рэсурс].
Зварот Грамадскага савета па маральнасці ў Беларусі да ІV Усебеларускага народнага сходу // Звязда [Электронны рэсурс].
Доўнар, В. Спадарыня... Дазвольце ёй застацца! / В. Доўнар // Звязда [Электронны рэсурс]. – 8 крас. 2009.
Глобус, А. Занатоўкі мастака / А. Глобус // Звязда [Электронны рэсурс]. – 4 верас. 2010.
Пракопчык, Б. Не дзеля славы i ўзнагародаў / Б. Пракопчык // Звязда [Электронны рэсурс].
Чарнушэвіч, Ф. Польскія ўрокі свабоды / Ф. Чарнушэвіч // Наша Ніва [Электронны рэсурс].
Вашкевіч, А. Андрэй Каляда: “Я буду рабіць сваю справу” / А. Вашкевіч // Народная Воля [Электронны рэсурс].
Мечковская, Н.Б. Чем белорусы отличаются от русских? / Н.Б. Мечковская // Мовы і культура Беларусі: Нарысы / Н.Б. Мякоўская; Беларускі дзярж. ун-т. – Мінск: Права і эканоміка”, 2008. – С. 67 – 82.
Руденко, Е. Концепт «свобода» и этнокультурное самосознание белорусов / Е. Руденко, Ю. Чернявская // Język w kręgu wartości. – Lublin, 2003. – S. 383 – 404.