СТАНАЎЛЕННЕ КАНЦЭПЦЫІ БАЛЦКАГА СУБСТРАТУ Ў ЭТНАГЕНЕЗЕ БЕЛАРУСАЎ У ПРАЦАХ В.В. СЯДОВА (1950 – 1970-я гг.)
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Анатацыя
Артыкул з’яўляецца гістарыяграфічным даследаваннем. Публікацыя прысвечана выяўленню сутнасці і этапаў у станаўленні канцэпцыі балцкага субстрату ў этнагенезе беларусаў у працах археолага В.В. Сядова ў 1950 – 1970-я гг. Разгледжаны прычыны, якія абумовілі актуалізацыю балцкай праблематыкі ў кантэксце вывучэння этнагенезу ўсходніх славян у савецкай археалогіі. Вызначаны этапы ў станаўленні дадзенай канцэпцыі.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Гэты твор даступны па ліцэнзіі Creative Commons «Attribution» («Атрыбуцыя») 4.0 Сусветная.
Бібліяграфічныя спасылкі
История белорусской государственности: коллектив. моногр.: в 5 т. / НАН Беларуси, Ин-т истории; редкол.: А.А. Коваленя (гл. ред.). – Минск: Бел. навука, 2018. – Т. 1: Белорусская государственность: от истоков до конца XVIII в. / А.А. Коваленя, В.В. Данилович, В.Ф. Голубев и др. ; отв. ред.: В.Ф. Голубев, О.Н. Левко. – 597 c.
Гісторыя беларускай дзяржаўнасці: вучэб. дапам. / І.А. Марзалюк, А.Г. Каханоўскі, С.М. Ходзін і інш.; пад агул. рэд. І.А. Марзалюка. – Мінск: Адукацыя i выхаванне, 2022. – 447 с.
Смехович Н.В. К проблеме расселения восточных славян на территории Беларуси // Матэрыялы па археалогіі Беларусі : зб. навук. арт. / НАН Беларусі, Ін-т гісторыі. – Минск, 2025. – Вып. 35. – С. 5–15.
Бандарчык В.К. Выбраныя працы па гістарыяграфіі паходжання і этнічнай гісторыі беларусаў: да 100-гадовага юбілею. – Минск: Бел. навука, 2020. – 427 с.
Зверуго Я.Г. Верхнее Понеманье в IX–XIII вв. – Минск: Навука і тэхніка, 1989. – 207 с.
Мядзведзеў А.М. Да пытання аб паходжанні беларусаў (па дадзеных археалогіі і мовазнаўства) // Гістарычна-археалагічны зборнік / НАН Беларусі, Ін-т гісторыі. – Минск, 1998. – № 13. – С. 10–15.
Сувалаў А.М. Асноўныя тэндэнцыі развіцця гістарыяграфіі этнагенезу беларусаў у навуцы канца XVIII – пачатку XXI ст. // Вестник Академии МВД Республики Беларусь. – 2016. – № 1. – С. 185–189.
Сувалаў А.М. Месца тэорыі «балцкага субстрату» В. В. Сядова ў гістарыяграфіі праблемы этнагенезу беларусаў 60-х – першай паловы 80-х гг. ХХ ст. // Вестник Академии МВД Республики Беларусь. – 2017. – № 2. – С. 192–195.
Сувалов О.Н. Трактовка этногенеза белорусов Н. И. Ермоловичем в контексте советской историографии конца 60-х – начала 80-х гг. XX века // Вестник Вологодского государственного университета. Серия: Исторические и филологические науки. – 2024. – № 3. – С. 26–29.
Штыхаў Г.В. Сядоў Валянцін Васільевіч // Археалогія Беларусі: энцыкл.: у 2 т. / рэдкал.: Т.У. Бялова (гал. рэд.). – Мінск, 2011. – Т. 2: Л – Я. – С. 336–337.
Валентин Васильевич Седов / cост. В.Е. Родинкова. – М.: Наука, 2004. – 140 с. (Материалы к биобиблиографии ученых. История ; вып. 28).
Седов В.В. Кривичи и словене: автореф. дис. ... канд. ист. наук. – М., 1954. – 19 с.
Седов В.В. О происхождении белорусов // Древности Белоруссии: Материалы конф. по археологии Белоруссии и смеж. территорий (1966 г.) / под ред. В.Ф. Исаенко, А.Г. Митрофанова, Г.В. Штыхова. – Минск, 1966. – С. 301–309.
Седов В.В. Славяне Верхнего Поднепровья и Подвинья (до XIV в.): автореф. дис. ... д-ра ист. наук. – М., 1966. – 39 с.
Седов В.В. Славяне Верхнего Поднепровья и Подвинья. – М.: Наука, 1970. – 200 с. (Материалы и исследования по археологии СССР / Акад. наук СССР, Ин-т археологии: № 163).
Покровский Ф.В. К исследованию курганов и городищ на восточной окраине современной Литвы // Труды Девятого археологического съезда в Вильне, 1893 : в 2 т. / под ред. гр. Уваровой, С.С. Слуцкого. – М., 1897. – Т. 2. – С. 138–196.
Спицын А. Предполагаемые литовские курганы VIII – IX в. // Записки Императорского русского археологического общества. Новая серия. – СПб., 1896. – Т. 8, вып. 1/2: Труды Отделения русской и славянской археологии, кн. 1. – С. 103–114.
Працы Першага з’езда даследчыкаў беларускай археалогіі і археаграфіі, г. Мінск, 17–18 студ. 1926 г. / Ін-т бел. культуры, Гіст.-археалаг. каміс. – Мінск: [Ін-т бел. культуры], 1926. – 86 с. – (Працы і матэрыялы да гісторыі і археалогіі Беларусі. Аддзел 2. Серыя 1; Кн. 1).
Лявданский А.Н. Некоторые данные о городищах Смоленской губернии (с 12 таблицами и 60 рисунками в тексте). – Смоленск: изд. Смол. гос. ун-та, 1926. – С. [5], 180–296, [13] л. табл. – Отдельный оттиск из Научных известий Смоленского государственного университета. Т. 3, вып. 3.
Ляўданскі А.Н. Археалагічныя даследванні ў вадазборах р. Сож, Дняпра і Касплі ў Смаленскай губерніі // Запіскі Аддзела гуманітарных навук / Бел. акад. навук. – Мінск, 1930. – Кн. 11 : Працы археалагічнай камісіі, т. 2. – С. 269–338.
Вяргей В.С. Археалагічная навука ў Беларускай ССР, 1919–1941 гг. – Мінск: Навука і тэхніка, 1992. – 144 с.
Рыбакоў Б.А. Радзімічы // Працы секцыі археалогіі / Бел. акад. навук, Ін-т гісторыі. – Мінск, 1932. – T. 3. – С. 81–153.
Третьяков П.Н. Восточнославянские племена. – М.; Л.: 1-я тип. Изд-ва Акад. наук СССР в Л., 1948. – 184 с. (Научно-популярная серия).
Третьяков П. Н. Восточнославянские племена. – Изд. 2-е, перераб. и расшир. – М. : Изд-во Акад. наук СССР, 1953. – 312 с. (Научно-популярная серия).
Центральная научная библиотека НАН Беларуси (ЦНБ НАН Беларуси). – Ф. 40. Оп. 1. Д. 11.
Значение трудов товарища Сталина по языкознанию для советской археологии // Вестник древней истории. – 1951. – № 2. – С. 3–11.
Против вульгаризации марксизма в археологии: сб. ст. / Акад. наук СССР, Ин-т истории матер. культуры; отв. ред. А.Д. Удальцов. – М.: Изд-во Акад. наук СССР, 1953. – 192 с.
Задачи советских археологов в свете трудов И.В. Сталина по вопросам языкознания и экономическим проблемам // Совет. археология. – 1953. – Вып. 17. – С. 9–22.
Успенская А.В. Белорусское Полесье в X – XIII вв. (к истории древне-русской деревни): автореф. дис. ... канд. ист. наук. – М., 1953. – 20 с.
Седов В.В. Славянские курганные черепа Верхнего Поднепровья // Советская этнография. – 1954. – № 3. – С. 12–18.
Митрофанов А.Г. К истории населения средней Белоруссии в эпоху раннего железа : в 2 т. : дис. ... канд. ист. наук : 07.00.00. – Минск, 1955. – 401 л.
Алексеев Л.В. Полоцкая земля в IX–XIII вв.: автореф. дис. ... канд. ист. наук. – М., 1955. – 15 с.
Алексеев Л.В. Полоцкая земля (очерки истории Северной Белоруссии) в IX–XIII вв. – М.: Наука, 1966. – 295 с.
Моора Х.А. О древней территории расселения балтийских племен // Советская археология. – 1958. – № 2. – С. 9–33.
Седов В.В. Кривичи // Советская археология. – 1960. – № 1. – С. 47–62.
Седов В.В. Следы восточнобалтийского погребального обряда в курганах Древней Руси // Советская археология. – 1961. – № 2. – С. 103–121.
Седов В.В. Дреговичи // Советская археология. – 1963. – № 3. – С. 112–125.
Седов В.В. Еще раз о происхождении белорусов // Советская этнография. – 1969. – № 1. – С. 105–121.
Серебренников Б.А. О взаимодействии языков (проблема субстрата) // Вопросы языкознания. – 1955. – № 1. – С. 7–25.
Карский Е.Ф. Белорусы: в 3 т. – Варшава: Тип. Варшав. учеб. округа, 1903. – Т. 1: Введение в изучение языка и народной словесности: с прил. 2 к. – 466 с. – Оттиск из «Виленского временника», кн. 1.
Пичета В. Образование белорусского народа // Вопросы истории. – 1946. – № 5/6. – С. 3–29.
Гринблат М.Я. Белорусы : очерки происхождения и этнич. истории. – Минск: Наука и техника, 1968. – 285 с.
Алексеев В.П. Происхождение народов Восточной Европы: (краниол. исслед.). – М. : Наука, 1969. – 324 с.
Седов В.В. Длинные курганы кривичей. – М.: Наука, 1974. – 67 с. (Археология СССР. Свод археологических источников / Акад. наук СССР, Ин-т археологии; Вып. Е1-8).
Седов В.В. Происхождение и ранняя история славян. – М.: Наука, 1979. – 156 с.
Рэкамендаваныя артыкулы аўтара (аўтараў)
- С. С. ЮРЭЦКІ, АРХЕАЛАГІЧНЫ КОМПЛЕКС САННІКІ: ГІСТОРЫЯ І ПЕРСПЕКТЫВЫ ВЫВУЧЭННЯ, Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя А. Гуманітарныя навукі: № 3 (2024)