POST-SOVIET HISTORIOGRAPHY OF SOCIAL MOVEMENTS’ HISTORY IN BELARUS (19TH – BEGINNING OF 20TH CENTURIES)
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
In the post-soviet native history studies the thematic field of the social movements research has been widened due to actuality topicalization, the development of the social movements system, and the voluntary social associations network, the activity of Roman Catholic organisations, agricultural, and medical communities, local history movements, social work, and charitable foundations. The search for new methods of studying themes connected with the social movements history is accompanied by historian’s aspiration to adopt a new conceptual vocabulary (public sphere, social associations, youth movement), which certainly allows to formulate new problems and considerably complete the picture of complex ties and interrelations in the social life on the territory of Belarus in the XIXth – the beginning of the XXth century. This, in turn, entails the necessity of synthesis and reconsideration of the conceptual approaches to the investigation in the field of social movements, which are examined in the capacity of a special phenomenon, not reduced to revolutionary struggle and political activity. In connection with the above-mentioned, the problem of strategy and methodology principle generation for the social movements as an ad-hoc test subject of the historical studies is topicalized.
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
References
Лінднэр, Р. Гісторыкі і ўлада: нацыятворчы працэс і гістарычная палітыка ў Беларусі ХІХ – ХХ ст. / Р. Лінднэр. – СПб., 2005. – 540 с.
Кушнер, В.Ф. Аб канцэптуальных праблемах вывучэння і выкладання гісторыі / В.Ф. Кушнер, У.Н. Сідарцоў // Метадалагічныя праблемы гістарычнай навукі: зб. артыкулаў па матэрыялах міжнар. навук. канф., Мінск, 29 верасня – 1 кастрычніка 1992 г. / рэдкал.: В.Ф. Кушнер [і інш.]. – Мінск, 1993. – С. 3 – 11.
Коваленя, А.А. Современные методологические проблемы исторической науки Беларуси / А.А. Коваленя // Теории и методы исторической науки: шаг в ХХІ век: материалы междунар. науч. конф. / редкол.: Л.П. Репина (отв. ред.). – М., 2008. – С. 256 – 258.
Костюк, М.П. Современные подходы к историческим исследованиям и национальная концепция истории Беларуси / М.П. Косцюк // Метадалагічныя праблемы гістарычнай навукі: зб. арт. па матэрыялах міжнар. навук. канф., Мінск, 29 верасня – 1 кастрычніка 1992 г. / рэдкал.: В.Ф. Кушнер [і інш.]. – Мінск, 1993. – С. 43 – 51.
Рудовіч, С.С. Ірляндскі рух за незалежнасць і беларускае адраджэнне першае чвэрці ХХ ст.: паралелі, кантакты, уплывы / С.С. Рудовіч // Спадчына. – 2000. – № 2. – С. 107 – 126.
Біч, М.В. Беларускае адраджэнне ў ХІХ – пачатку ХХ ст. Гістарычныя асаблівасці, узаемаадносіны з іншымі народамі / М.В. Біч. – Мінск, 1993. – 30 с.
Токць, С. Беларускі нацыянальны рух ХІХ – пач. ХХ ст. У кантэксце нацыянальных рухаў народаў Цэнтральна-Усходняй Еўропы / С. Токць // Беларусіка. Albaruthenika. Нацыянальныя пытанні: матэрыялы ІІ міжнар. кангрэса беларусістаў «Беларуская культура ў дыялоге цывілізацый», Мінск, 2000 г. – Мінск, 2001. – С. 68 – 76.
Терешкович, П.В. Белорусы в контексте национального возрождения народов западного пограничья Российской империи на рубеже ХІХ – ХХ вв. / П.В. Терешкович // Cesty k národnímu obrozeni: bělorusky a cěsky model. – Pragа, 2006. – S. 41 – 61.
Кулевіч, І.Р. Беларускі нацыянальны рух (1902 – 1925): гістарыяграфія праблемы / І.Р. Кулевіч. – Гродна, 2007. – 139 с.
Смалянчук, А.Ф. Паміж краѐвасцю і нацыянальнай ідэяй. Польскі рух на беларускіх і літоўскіх землях. 1864 – люты 1917 г. / А.Ф. Смалянчук. – СПб., 2004. – 406 с.
Нацыянальныя пытанні: матэрыялы ІІІ міжнар. кангр. беларусістаў «Беларуская культура ў дыялогу цывілізацый», Мінск, 21 – 25 мая, 4 – 7 снеж. 2000 г. / Э. Дубянецкі (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск, 2001. – 224 с.
Функ, Ю.В. Еврейская благотворительность в Беларуси в ХІХ – начале ХХ в. и источники ее исследования: автореф. дис. ... канд. ист. наук: 07.00.09 / Ю.В. Функ; БелНИИДАД. – Минск, 1999. – 27 с.
Сташкевіч, М.С. Перадумовы і працэс стварэння палітычных партый на Беларусі (канец ХІХ ст. – люты 1917 г.) / М.С. Сташкевіч // Беларускі гістарычны часопіс. – 1999. – № 3. – С. 18 – 19.
Снытко, В.А. Местные организации «Союза 17 октября» в период первой Российской революции (на примере Могилевской губернии) / В.А. Снытко // Весн. Магілѐўск. дзярж. ун-та імя А.А. Куляшова. – 2004. – № 4. – С. 23 – 28.
Лавринович, Д.С. Либеральное движение в Могилевской губернии (1905 – октябрь 1917 г.) / Д.С. Лавринович // Весн. Магiлѐўск. дзярж. ун-та iмя А.А. Куляшова. – 2005. – № 4. – С. 3 – 8.
Бондаренко, К.М. История возникновения и деятельности консервативно-монархических партий России на территории Беларуси в 1905 – 1907 гг. / К.М. Бондаренко, Д.С. Лавринович // Весн. Магiлѐўск. дзярж. ун-та iмя А.А. Куляшова. – 2000. – № 4. – С. 13 – 23.
Шардыко, И.В. Кадеты и их аграрная программа в 1905 – 1914 гг. // Весн. Магілеўск. дзярж. ун-та імя А.А. Куляшова / И.В. Шардыко. – 2008. – № 4. – С. 15 – 20.
Соколова, М.А. Кансерватызм на Беларусі ў XIX ст. / М.А. Соколова // Беларускі гiстарычны часопіс. – 1997. – № 1. – С. 22 – 34.
Соколова, М.А. Пачатак ліберальнага руху на Беларусі / М.А. Соколова // Штогоднік Ін-та гісторыі НАН Беларусі: зб. артыкулаў / Інстытут гісторыі НАН Беларусі; гал. рэд. М.П. Касцюк. – Мінск, 1999. – С. 48 – 56.
Шалькевич, В.Ф. В.Д. Спасович и возрождение либерализма в Беларуси / В.Ф. Шалькевич // Беларуская думка. – 1993. – № 3. – С. 14 – 19.
Кунцевич, К.Н. Либерализм, сущность, истоки, перспективы / К.Н. Кунцевич. – Минск, 1993. – 118 с.
Вернигоров, В.И. Политические партии и общественные движения в России и Беларуси: вторая половина XIX – первая треть XX века / В.И. Вернигоров. – Минск, 2001. – 176 с.
Сувалова, Е.Н. История общественных движений и политических партий: учеб. пособие / Е.Н. Сувалова; Акад. МВД Респ. Беларусь. – 2-е изд., испр. и доп. – Минск, 2005. – 216 с.
Коклюхин, В.В. История общественных движений и политических партий / В.В. Коклюхин. – Брест, 2002. – 384 с.
Анішчанка, Я. Царызм і легальныя культурна-асветніцкія арганізацыі на Беларусі ў пачатку XX стагоддзя / Я. Анішчанка // Навіны Беларус. акад. навук. – 1992. – № 45 – 46. – С. 25 – 29.
Кныш, В. Сацыяльная работа на тэрыторыі Беларусі ў 1860 – 1890-я гады / В. Кныш // Беларускі гістарычны часопіс. – 2007. – № 9. – С. 17 – 22.
Ганчар, А.І. Дзейнасць рымска-каталіцкіх арганізацый на тэрыторыі Беларусі ў другой палове ХІХ – пач. ХХ ст. / А.І. Ганчар // Вес. Нац. акад. навук Беларусі. Сер. гуманітар. навук. – 2008. – № 2. – С. 49 – 48.
Грабянчук, І. Краязнаўчы рух і стварэнне першых публічных музеяў у Беларусі / І. Грабянчук // Беларускі гістарычны часопіс. – 2007. – № 4. – С. 38 – 45.
Багдановіч, А.І. Народныя чытанні ў культурна-асветніцкай дзейнасці інтэлігенцыі Беларусі ў другой палове ХІХ ст. / А.І. Багдановіч // Айчынная і сусветная гісторыя: сучасныя падыходы і метады даследавання: зб. навук. арт. У 2 ч. Ч. 1: Актуальныя пытанні гісторыі Беларусі. – Мінск, 2002. – С. 99 – 108.
Сакалова, М.А. Легальныя грамадскія арганізацыі Беларусі ў 70 – 90-х гадах XIX ст. / М.А. Сакалова // Беларускі гiстарычны часопіс. – 1999. – № 3. – С. 29 – 39.
Мысліцелі і асветнікі Беларусі. Энцыклапедычны даведнік / рэдкал.: Б.І. Сачанка (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск, 1995. – 671 c.
Шалькевич, В.Ф. Кастусь Калиновский. Страницы биографии / В.Ф. Шалькевич. – Минск, 1988. – 240 с.
Смалянчук, А.Ф. Краевец Антон Луцкевіч / А.Ф. Смалянчук // Гістарычны альманах. – 1998. – № 1. – С. 27 – 44.
Смоленчук, А.Ф. Историческое сознание и идеология поляков Литвы / А.Ф. Смоленчук // Славяноведение. – 1997. – № 3. – С. 100 – 105.
Крук, У.П. Грамадска-палітычныя погляды сялян / У.П. Крук // Гісторыя сялянства Беларусі: Са старажытных часоў да 1996 г.: у 3 т. Т. 1 – 2 / рэдкал.: М.П. Касцюк (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск: Беларус. навука, 1997 – 2002. – Т. 2: Гісторыя сялянства Беларусі ад рэформы 1861 г. да сакавіка 1917 г. – С. 241 – 247.
Анофранка, Н.В. Шляхцянкі-полькі ў грамадскім жыцці Беларусі канца ХVІІІ ст. – 1813 г. / Н.В. Анофранка // Этнічныя супольнасці ў Беларусі: гісторыя і сучаснасць: канф. / рэдкал.: У.І. Навіцкі [і інш.]. – Мінск, 2000. – С. 110 – 114.
Вольныя муляры ў беларускай гісторыі. Канец ХVІІІ – пачатак ХХ ст. / рэдкал.: А.Ф. Смалянчук (складальнік) [і інш.]. – Вільня, 2005. – 280 с.
Забаўскі, М.М. Грамадска-палітычная барацьба ў Беларусі ў ходзе выбараў і дзейнасці Расійскай Дзяржаўнай Думы І і ІV скліканняў (1906 – 1917): аўтарэф. дыс. … д-ра гіст. навук: 07.00.02 / М.М. Забаўскі; Беларус. дзярж. пед. ун-т імя М. Танка. – Мінск, 2000. – 40 с.
Сяменчык, М.Я. Грамадска-палітычнае жыццѐ на Беларусі ў перыяд Лютаўскай і Кастрычніцкай рэвалюцый (сакавік 1917 – сакавік 1918 г.): аўтарэф. дыс. … д-ра гіст. навук: 07.00.02 / М.Я. Сяменчык; Беларус. дзярж. пед. ун-т імя М. Танка. – Мінск, 2002. – 40 с.
Швед, В.В. Паміж Польшчай і Расіяй: Грамадска-палітычнае жыццѐ на землях Беларусі (1772 – 1863 гг.) / В.В. Швед. – Гродна, 2001. – 416 с.
Смалянчук, А.Ф. Польскі грамадска-палітычны рух на беларускіх і літоўскіх землях, 1864 – люты 1917 года: аўтарэф. дыс. … д-ра гіст. навук: 07.00.02 / А.Ф. Смалянчук; НАН Беларусі, Ін-т гісторыі. – Мінск, 2002. – 39 с.
Ерашэвіч, А.У. Уплыў напалеонаўскіх войнаў на грамадска-палітычнае жыццѐ Беларусі (1799 – 1815): аўтарэф. дыс. … канд. гіст. навук: 07.00.02 / А.У. Ерашэвіч; НАН Беларусі, Ін-т гісторыі. – Мінск, 2003. – 21 с.
Литвиненок, Р.С. Польское общественно-политическое движение в Беларуси и в Литве (конец ХІХ – 1907 г.): автореф. дис. … канд. ист. наук: 07.00.02 / Р.С. Литвиненок; Белорус. гос. ун-т. – Минск, 1999. – 19 с.
Сташкевич, Н.С. Белорусское общественно-политическое движение и польские партии левой ориентации (конец ХІХ в. – 1907 г.) / Н.С. Сташкевіч // ХХ стагоддзе ў гісторыі палякаў і беларусаў: матэрыялы беларуска-польскай навук. канф., 20 – 21 лістап. 2001 г. / Бел. дзярж. ун-т; пад рэд. У. Міхнюка. – Мінск, 2001. – С. 127 – 131.
Хаўстовіч, М.В. Беларускі літаратурна-грамадскі рух у 30 – 40-я гады ХІХ ст.: аўтарэф. дыс. … канд. філал. навук: 10.02.01 / М.В. Хаўстовіч; Беларус. дзярж. ун-т. – Мінск, 1993. – 17 с.
Біч, М.В. Беларускае адраджэнне ў ХІХ – пачатку ХХ ст. Гістарычныя асаблівасці, узаемаадносіны з іншымі народамі / М.В. Біч. – Мінск, 1993.
Каўка, А. Беларускі вызваленчы рух: спроба агляду / А. Каўка // Спадчына. – 1991. – № 1. – С. 4 – 10.
Дашкевіч, А.А. Маладзѐжны рух Беларусі 30-х – пачатку 60-х гг. ХІХ ст.: дыс. … канд. гіст. навук: 07.00.02 / А.А. Дашкевіч. – Мінск, 2003. – 120 л.
Батяев, В.Ф. Развитие белорусских общественных объединений в XIX – 20-е годы ХХ века. Этнологическое исследование / В.Ф. Батяев. – Минск, 2007. – 381 с.
Соколова, М.А. Общественные объединения и движения в Беларуси в конце ХVIII – начале ХХ века: проблемы становления гражданского общества / М.А. Соколова. – Минск, 2002. – 136 с.
Laniec, St. Ziemie Bialoruskie w latach reformy agrarnej, manifestacji patryotysznych i konspiracji narodowej (1860 – 1862) / St. Laniec. – Torun, 1998. – 77 s.
Laniec, St. Bialorus w dobie krzyzisu spoleszno-politysznego. 1900 – 1914 / St. Laniec. – Olsztyn, 1993. – 133 p.
Zienkiewicz, T. Polskie życie literackie w Mińsku w XIX i na początku XX wieku (do roku 1921) / Т. Zienkiewicz. – Olsztyn, 1997. – 253 s.
Fajnhauz, D. 1863. Litwa i Białoruś / D. Fajnhauz. – Warszawa, 1999. – 357 с.
Confino, M. Idéologie et sémantique: Le vocabulaire politique des anarchistes russes / M. Сonfino // Cahiers du monde russe et soviétique. – 1989. – № 3 – 4. – P. 255 – 284.
Confino, M. Révolte juvénile et contre-culture: Les nihilistes russes des «années 60» / M. Сonfino // Cahiers du monde russe et soviétique. – 1990. – № 4. – Р. 489 – 537.
Confino, M. Рresent events and the representation of the past / M. Сonfino // Cahiers du monde russe: Russie, Empire russe, Union soviétique, États indépendants. – 1994. – № 4. – Р. 839 – 868.
Гордеева, И. «Забытые люди». История российского коммунитарного движения / И. Гордеева. – М., 2003. – 240 c.
Шпорлюк, Р. Імперія та націі (з історичного досвіду України, Росії, Польщі та Білорусі) / Р. Шпорлюк. – Київ, 2000. – 354 с.
Будницкий, О.В. Терроризм в российском освободительном движении: идеология, этика, психология (вторая половина XIX – начало ХХ в.) / О.В. Будницкий. – М., 2000. – 399 с.
Волков, В. Общественность: забытая практика / В. Волков // Pro et Contra. – 1997. – № 4. – С. 82 – 85.
Карпачев, М.Д. Разночинная интеллигенция как феномен политической культуры пореформенного времени / М.Д. Карпачев // Освободительное движение в России: межвуз. сб. науч. тр. / Саратовский гос. ун-т; гл. ред. Н.А. Троицкий. – Саратов, 2003. – Вып. 20. – С. 78 – 89.
Калашников, М.В. Понятие «либерализм» в политическом дискурсе русского общественного сознания первой трети XIX в.: (опыт историко-семантического анализа) / М.В. Калашников // Освободительное движение в России: межвуз. сб. науч. тр. / Саратовский гос. ун-т; гл. ред. Н.А. Троицкий. – Саратов, 2001. – Вып. 19. – С. 163 – 174.
Парсамов, В.С. Декабристы и французский либерализм / В.С. Парсамов. – М., 2001. – 240 с.