ПРАБЛЕМА СУАДНОСІН ДЗЯРЖАВЫ І ЦАРКВЫ Ў ТВОРАХ МАЦЕЯ БЕМБУСА
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Анатацыя
Аб’ектам дадзенага даследавання з’яўляюцца творы езуіцкага тэолага і філосафа канца XVI – пачатку XVII стст. Мацея Бембуса. Прадметам выступаюць ідэі адносна праблемы суадносін дзяржавы і царквы, змешчаныя ў творах М. Бембуса. У выніку праведзенага даследавання былі выяўлены наступныя асноўныя ідэі, якія датычаць вышэйназванай праблемы: ідэя монаканфесійнай дзяржавы, ідэя супрацоўніцтва царкоўнай і дзяржаўнай улады пры забеспячэнні недатыкальнасці правоў каталіцкай царквы, ідэя часовай абмежаванай талеранцыі ў дачыненні іншаверцаў. Ідэя монаканфесійнай дзяржавы абгрунтоўваецца з дапамогай тэалагічнага, палітыка-прагматычнага і прававога аргументаў. Вялікае значэнне ў творах М. Бембуса нададзена пытанням забеспячэння ў дзяржаве канкрэтных правоў каталіцкай царквы. М. Бембус настойвае на неабходнасці дзяржаўнага прымусу ў дачыненні да іншаверцаў, аднак, не закранае пытанне аб выкарыстанні да іх канкрэтных санкцый.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
![Ліцэнзія Creative Commons](http://i.creativecommons.org/l/by/4.0/88x31.png)
Гэты твор даступны па ліцэнзіі Creative Commons «Attribution» («Атрыбуцыя») 4.0 Сусветная.
І. А. БОРТНІК, Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт
канд. філас. навук, дац.
Бібліяграфічныя спасылкі
Bednarski, S. Bembus Mateusz / S. Bednarski // Polski Słownik Biograficzny. – T. 1, z. 2–5 / [kom. red. W. Konopczyński (red. główny) et al.]. – Warszawa : PAU, 1935. – S. 419–420.
Bembus, M. Pokój, któpy nie jest pokojem / M. Bembus // Filozofia i mysl społeczna XVII wieku: 700 lat myśli polskiej / wybrał, oprac., wstępem i przypisami opatrzył Z. Ogonowski. – Warszawa, 1979. – Cz. 1. – S. 459–472.
Darowski, R. Mateusz Bembus SJ (1567–1645), profesor filozofii w Poznaniu / R. Darowski // Archiwum filozofii i myśli społecznej. – Т. 31. – Wrocław, 1985. – S. 213–228.
Augustyniak, U. Państwo świeckie czy księże? Spór o rolę duchowieństwa katolickiego w Rzeczypospolitej w czasach Zygmunta III Wazy : wybór tekstów / U. Augustyniak. – Warszawa : Semper, 2013. – 688 s.
Ogonowski, Z. Z zagadnień tolerancji w Polsce XVII wieku / Z. Ogonowski. – Warszawa : PWN, 1958. – 349 s.
Bembus, M. Kometa to iest pogrożka z nieba na postrach, przestrogę, y upomnienie ludzkie, pokazana w roku [...] / M. Bembus. – Kraków : A. Piotrkowczyk, 1619. – 54 s.
Skarga, P. Proces konfoederatiey / P. Skarga. – Kraków : A. Piotrkowczyk, 1595. – 20 k.
Bembus, M. Wzywanie do iedności katholickiey narodu ruskiego, religiey graeckiey z Kościołem rzymskim [...] / M. Bembus. – Kraków : A. Piotrkowczyk, 1629. – 26 k.
Birkowski F. Kwiat opadający abo Nagrobk Gustawa Adolfa, króla szwedskiego / F. Birkowski // Mowy pogrzebowe i przygodne : w 2 cz. / F. Birkowski ; z portr., oraz z krytyczna oceną mówcy przez ks. A. Szlagowskiego. – Warszawa : Księgarnia Gebethnera i Wolfa, 1901. – Cz. 2. – 262 s.
Niemojewski, J. Apologia to jest dowody i obrona konfesjej kościołów polskich / J. Niemojewski. – Kraków : M. Wierżbięta, 1572. – 773 s.
Obrona przeciw procesowi konfederacyjej teraz pod sejmem krakowskim wydanemu, w której jest jasne okazanie, że ewanjelicy konfederacyjej się upominając nie żadnej inszej rzeczy żądają i pragną, jedno samego pokoju. – [Kraków]. [Maciej Wierzbięta]. [1595] // Korolko, M. Klejnot swobodnego sumienia. Polemika wokół Konfederacji Warszawskiej w latach 1573–1658 / M Korolko. – Warszawa : PAX, 1974. – S. 260–292.
Oliwka pokój niosąca posłana do jaśnie wielmożnego pana Adama Gorajskiego z Goraja od pewnego przyjaciela I. C. M. 1597 // Korolko, M. Klejnot swobodnego sumienia. Polemika wokół Konfederacji Warszawskiej w latach 1573–1658 / M. Korolko. – Warszawa : PAX, 1974. – S. 334–358.
Respons w porywczą dany na Upominanie do ewangelików o zburzeniu zboru Krakowskiego i na Przestrogę do katolików od kogoś uczynioną w roku 1592. [Toruń]. [Andrzej Cotenius] // Korolko, M. Klejnot swobodnego sumienia. Polemika wokół Konfederacji Warszawskiej w latach 1573-1658 / M. Korolko. – Warszawa : PAX, 1974. – S. 216–259.
Zbiór wileński ewanielicki, przez rzymskie katoliki burzony, mordowany, pаlony // Kosman, M. Protestanci i kontrreformacja. Z dziejów tolerancji Rzeczypospolitej XVI-XVII wieku. – Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk : PAN, 1978. – S. 145–162.
Унiя греков с костёлом Римским 1595 года // Русская историческая библиотека, издаваемая Постоянной исторической археографической комиссией Российской Академии Наук (АН СССР): в 39 т. – СПб., 1872–1927. – Т. 7 : Памятники полемической литературы в Западной Руси. Кн. 2 / под ред. П. Гильтебрандта. – СПб. : Тип. А.М. Котомина и Кº, 1882. – С. 111–168.
Deklaracyja nowego prawa konfederacyjej // Korolko, M. Klejnot swobodnego sumienia. Polemika wokół Konfederacji Warszawskiej w latach 1573–1658 / M. Korolko. – Warszawa : PAX, 1974. – S. 388–398.
Skarga, P. Kazania sejmowe / P. Skarga // Piśma wszystkie : w 4 t. / P. Skarga. – Warszawa : Dr. R. Kaniewskiego, 1923–1926. – T. 2 : Kazania sejmowe. Wyzwanie do pokuty obzwatelów Korony Polskiej y Wielkiego Księstwa Litewskiego. – 1924. – S. 2–107.
Skarga, P. Upominanie do ewangelików y do wszystkich społem nie katholików, iż o skażenie zborów Krakowskich gniewać się y nic nowego y burzliwego zaczynać nie maią / P. Skarga. – Poznań : B. Wolrobowa i dziedzice, 1592. – 88 s.
Skarga, P. Wzywanie do pokuty obzwatelów Korony Polskiej y Wielkiego Księstwa Litewskiego / P. Skarga // P. Kazania sejmowe / P. Skarga // Piśma wszystkie: w 4 t. / P.Skarga. – Warszawa: Dr. R. Kaniewskiego, 1923–1926. – T. 2 : Kazania sejmowe. Wzywanie do pokuty obzwatelów Korony Polskiej y Wielkiego Księstwa Litewskiego. – 1924. – S. 108–147.
Hosius, S. Ksyęgi o jasnym a szczyrym słowie Bożym (...) Sygmuntowi Augustowi (...) przypisane / S. Hosius. – Kraków : L. Andrusowic, 1562. – [4], [147] k.
Orzechowski, S. Quincunx, to jest wzór Korony Polskiej na cynku wystawiony / S. Orzechowski ; wyd. K.J. Turowskiego. – Warszawa : Wyd-wo Biblioteki Polskiej, 1858. – 113 s.
Wujek, J. O kościele Pana Chrystusowym prawdziwym rozprawa stateczna a dowodna z odpowiedzią na dowody przeciwne pana Jakuba Niemoiewskiego / napisana przez professory w Collegium Poznańskim Societas Iesu (…) / J. Wujek. – Poznań : Jan Worlab, 1580. – 206 s.